RED 2 speelt met genderrollen

RED was een absolute B-film, maar het was gezellige pulp met humor, een zekere stijl, en een omkering van, danwel parodie op belegen genderrollen. De film deinsde er bijvoorbeeld niet voor terug om stoere held Bruce Willis te tonen terwijl hij in bed een liefdesromannetje leest, terwijl Helen Mirren een uiterst professionele scherpschutter van MI6/de CIA mocht uitbeelden. Heerlijk! RED2 belooft die lijn voort te zetten:

Waarom voelt dit verfrissend? Omdat de eerste RED film, tussen alle explosies door, eigenlijk vooral om vriendschap en liefde draait. Jawel:

One of the things forgotten about this movie is the fact that half of the conversations had between the men are about women – and in romantic context (will she leave me? she shot me for love or else there would have been a bullet in my head), not a sexist one. Ultimately, the guns are irrelevant. The whole point of RED how important one’s loved ones are: romantic love (Parker/Willis, Mirren/Cox), Paternal love (Willis/Freeman, Willis/Borgnine, Urban/family), love between friends (RED team).

Plus: Hollywood geeft vrouwen over het algemeen weinig kansen om eens lekker loos te gaan op het witte doek in een grote productie met veel sterren en explosies:

This summer’s Man of Steel gives Superman his eighth feature film (tying him with Batman) but Wonder Woman is stuck at zero and at this point her best IMDB prospect is a gal-pal supporting role in the shaky-sounding Justice League movie.

Slechts hier en daar zijn er regisseurs die breder kunnen kijken en vrouwen een kans geven. RED sluit zich aan bij die progressieve stroming. De film speelt met het traditionele rollenpatroon. Deze trailer laat Mirren bijvoorbeeld dingen doen die normaal voorbehouden zijn aan, inderdaad, types als Bruce Willis in de Die Hard serie. In slow motion twee wapens trekken en afvuren, en dan ook nog eens in een te hard rijdende auto. En dat voor een vrouw van boven de dertig, ook nog. Kijk. Zoiets biedt Mirren een kans om te ontkomen aan typecasting. En collega acteur Willis moedigt dat van harte aan:

When asked how convincingly Ms. Mirren played a coldblooded killer, Mr. Willis said: “She was fantastic. If I had a studio, I would have Helen twice a year in some action movie holding a big gun.”

Want als de heldin dat wat vaker mag doen, heeft de held meer tijd om gevoelens te tonen en samen met zijn intelligente vriendin spannende missies te volbrengen. Win-win situatie, zou de Zesde Clan zeggen.

Moeten we alleen nog even zien hoe de verhoudingen komen te liggen in de driehoek Willis, zijn filmvriendin Mary Louise Parker, en Catherina Zeta-Jones. Wordt dat een vermoeiende clichésituatie waarin twee vrouwen gemeen vechten om dezelfde man, of weet het scenario van RED2 ook daar iets fatsoenlijks van te maken. We zullen het later dit jaar weten. Maar het feit dat Dean Parisot de film regisseert, geeft hoop, want hij was verantwoordelijk voor de liefdevolle Star Trek satire Galaxy Quest. Daarin had Sigourney Weaver een geweldige rol, inclusief kritiek op de beperkte mogelijkheden voor vrouwen in veel traditionele SF:

Gwen DeMarco: Fred, you had a part people loved. I mean, my TV Guide interview was six paragraphs about my BOOBS and how they fit into my suit. No one bothered to ask me what I do on the show.

Fred Kwan: You were… the umm, wait a minute, I’ll think of it…

Gwen DeMarco: I repeated the computer, Fred.

Kortom, De Zesde Clan kan niet wachten….

Proefprocessenfonds Clara Wichmann opent klokkenluiders website

Vrouw, studerend aan of werkzaam bij een Nederlandse universiteit, en ervaring met seksisme? Vanaf nu kun je je ervaringen, ook anoniem, melden bij een klokkenluiderssite van Proefprocessenfonds Clara Wichmann. Het fonds sluit aan bij soortgelijke sites, zoals seksisme in en om het huis. Of buitenlandse initiatieven, zoals wat mensen zeggen tegen vrouwelijke journalisten, het Engelse every day sexism en het Amerikaanse what’s it like to be a woman in philosophy. Daar maken vrouwen al ruim een jaar melding van de minachting die ze ervaren, puur op basis van hun sekse.

Discriminatie van vrouwen aan universiteiten vindt structureel plaats, maar krijgt nauwelijks aandacht. Zo interviewde DUB, het onafhankelijke medium van de Universiteit Utrecht, vorig jaar vertrekkend hoogleraar theoretische fysica Renate Loll. Zij zei bij die gelegenheid:

Loll is altijd zeer uitgesproken geweest over het feit dat in de Nederlandse wetenschap te weinig vrouwelijk talent doorgroeit naar de top. Volgens haar wordt bovendien onvoldoende beseft dat dit wijst op een structureel probleem. Universiteitsbesturen mogen luid tamboereren over hun voornemens om meer vrouwen als hoofddocent en hoogleraar aan te stellen, in de praktijk is daar volgens haar op de meeste plekken nog weinig te merken. “Het blijft vaak bij mooie woorden. Als er stappen in de goede richting worden gezet, dan is dat te danken aan verder denkende personen die toevallig op dat moment op de juiste plek zitten. In de structuren verandert weinig en het thema leeft op de werkvloer ook niet echt als het erop aankomt. Eenzelfde probleem kom je trouwens ook in het bedrijfsleven tegen.”

Hoe pakt dat algemene beeld uit in de praktijk, bij studenten en werkneemsters? Via de site seksediscriminatieaandeuniversiteit.nl, kunnen vrouwen hun eigen ervaringen delen, al dan niet anoniem. Op die manier krijgen abstracte termen als ‘seksisme’ of ‘glazen plafond’ een menselijk gezicht en een concrete, alledaagse inhoud. Iedereen kan recente en minder recente voorvallen opsturen naar info@seksediscriminatieaandeuniversiteit.nl.

Structurele achterstelling aan de kaak stellen is een positieve daad. Het geeft gewicht aan bestaande kritiek op de bestaande discriminatie van vrouwen. Door hardop te zeggen waar je tegenaan loopt als vrouw, werk je mee aan een meer rechtvaardige samenleving. Een nobel streven, kortom. Daarom steunt ook een respectabele organisatie als het Landelijk Netwerk Vrouwelijke Hoogleraren het initiatief.

In Engeland en de V.S. hebben mensen positieve ervaringen met dit type actie. Zo ontving site en Twitter hashtag Everyday Sexism onlangs de 20.000ste reactie. Actrice en schrijfster Laura Bates richtte de site vorig jaar op omdat ze merkte dat vrouwen geen stem hadden. Ze konden geen kant op. Je gaat geen rechtszaak beginnen omdat een man in je billen knijpt terwijl je dat niet wilt, maar ondertussen voel je je wel rot en op je plaats gezet.

Everyday Sexism doorbreekt de stilte:

Before social networks came along, specifically Twitter, there was no easy place for women to catalogue these fairly regular and annoying sexist occurrences en masse. [...] I set up the project as I felt everyday sexism was a really invisible problem. So many women I knew were having similar experiences and were repeatedly being told “not to complain” and “have a sense of humour” if they brought up what had happened to them,” Laura, a freelance writer, tutor and actress, explains. Even just being able to share your frustrations at a sexist jibe or exclusion in the workplace because of your gender [...]  is incredibly liberating – for both women, and I imagine men too. Social media has made it possible to do it at large scale.

Nu dus ook in Nederland, in ieder geval voor de universitaire wereld. Grijp je kans, zwijg niet langer, en maak zichtbaar wat er gebeurt!

De Zesde Clan wenst je een inspirerende internationale vrouwendag

Ja, Nederlandse media, we kijken naar jullie, waar internationale vrouwendag in één adem genoemd wordt (en impliciet gelijk gesteld aan) internationale dagen voor autisten, mantelzorgers en warme truien. Daarmee een geschiedenis van politieke strijd verdonkeremanend. Uiteraard gebeurt dit onder de noemer ‘humor’, en gaan zulke zinsneden vergezeld van advies om de loonkloof aan te pakken. Anders krijgen ‘ze’ je misschien door… Tsja. Gemiste kans. Wij gaan in ieder geval vanavond als vrouwen onder elkaar feest vieren.

Mocht je ondertussen nog iets fijns willen lezen: het gezaghebbende tijdschrift Nature besteedt in een speciale bijlage aandacht aan vrouwen in de wetenschap. Veel plezier!

Filosofennetwerk krijgt Nederlandse afdeling

Hoera, de Society for Women in Philosophy (SWIP) krijgt een Nederlandse afdeling! Na Engeland en de Verenigde Staten ontstaat zodoende ook in ons land een platform om vrouwelijke filosofen zichtbaarder te maken, hun werk te promoten en ervoor te zorgen dat organisatoren van congressen vrouwen niet vergeten uit te nodigen als spreker. De officiële start van het netwerk vindt plaats op 10 April, van 14.30 tot 17.00 uur, in de Doelenzaal van de Universiteit van Amsterdam (Singel 425).

De zusterorganisaties proberen actief de bestaande discriminatie van vrouwelijke filosofen tegen te gaan. Zo geeft SWIP Engeland oorkondes aan universiteiten die vrouwen in de filosofie serieus nemen. In de breedste zin van het woord. Het gaat dan zowel om vrouwen opnemen in de filosofische canon, hun bijdrage aan de filosofie opnemen in college’s, en als universiteit je vrouwelijke studenten en personeel een veilige en fatsoenlijke werkomgeving bieden. Want dat gaat nog wel eens mis. De Nederlandse afdeling wil die lijn voortzetten.

Het programma belooft in ieder geval interessant te worden:

14.30 uur  Welcome – Annemie Halsema (Vrije Universiteit Amsterdam)

14.40 uur: “Women in philosophy: an attempt at a portrait”- Veronica Vasterling

(Radboud Universiteit Nijmegen / editor of Dutch volume on women philosophers)

15.15 uur: column - Karen Vintges (Universiteit van Amsterdam)

15.30 uur: “Women in Philosophy in the UK” – Jennifer Saul (President of SWIP-UK, University of Sheffield)

16.15 uur: Discussion on SWIP.NL (administration, membership, website, newsletter, annual meetings, finance)
17.00 Drinks

Aanmelden kan via e-mail: j.m.halsema@vu.nl

 

14 februari: One Billion Rising

Doe mee! Stop geweld tegen vrouwen!

Amsterdam doet mee met One Billion Rising

Een flashmob op De Dam, een bijeenkomst in De Balie, en een feestelijk avondprogramma in club Panama. Dat alles biedt Amsterdam op 14 februari aanstaande, de dag van One Billion Rising. Kom ook en sluit je aan bij deze campagne om geweld tegen vrouwen te stoppen! Vanaf drie uur ‘s middags beginnen de activiteiten met een gezamenlijke dans op De Dam. Iedereen kan meedoen, en als je wilt kun je het One Billion Rising dansje in een kwartiertje onder de knie krijgen:

In Frankrijk gingen ze je al voor. Daar hielden ze in december 2012 een flashmob:

De beroemde televisiepersoonlijkheid Ruby Wax sluit zich ook aan bij de campagne One Billion Rising, omdat ze het echt belachelijk vindt dat een miljard vrouwen op de wereld het slachtoffer worden van geweld:

Evenals actrice Rosario Dawson, want zolang meisjes en vrouwen niet veilig zijn stagneert de boel:

Enfin, kom om drie uur naar De Dam en doe mee!

Verkrachters hebben vrij spel

Engeland schaamt zich diep. In de week dat bekend werd dat televisiepersoonlijkheid Jimmy Savile veel meer jonge jongens en meiden verkrachtte dan gedacht, kwam het ministerie van Justitie met een overzicht van de vervolging van verkrachtingszaken. Slechts vijftien procent van de vrouwen doet aangifte, en slechts 1 op de 38 verkrachters krijgt ooit straf. Mensen beginnen hier zo kwaad om te worden dat ze maatregelen eisen. Onder andere de organisatie One Billion Rising wil op 14 februari, inderdaad, Valentijnsdag, een internationale actiedag uitroepen.

Engeland zit ernstig in z’n maag met de opgedoken informatie. Nederland kan er echter ook wat van. Het meest recente overzicht staat in de Emancipatiemonitor 2012. Die geeft aan dat net als in Engeland ook in Nederland weinig vrouwen melding maken van seksuele delicten. Slechts 1 op de 10 slachtoffers stapt naar de politie. In 2011 ging het zodoende officieel om 1580 verkrachtingszaken, 2200 aanrandingzaken, 3410 zaken in de categorie ‘overige seksuele misdrijven’ en 1940 gevallen van schennis der eerbaarheid. Het topje van de ijsberg.

In Engeland is het circa vijftien in plaats van circa tien procent van de slachtoffers die melding maakt van het gebeurde. Dat leidt tot een ernstige onderschatting van het probleem. Jaarlijks verkrachten mannen tussen de 54.00 en 84.000 vrouwen (en een aantal mannen). De politie krijgt maar 15.670 meldingen, en kan slechts in een kwart van de gevallen een verdachte identificeren. De meeste daders krijgen nooit een aanklacht aan hun broek:

Prosecutions are mounted against 2,910 individuals, resulting in the convictions of 1,070 rapists who committed an average of 2.3 offences each. The figures suggest that just one major sex crime in 38 leads to a conviction for the offence.  A spokeswoman for Rape Crisis England and Wales said: “The figures are shocking but sadly not that surprising. [...] It is a chicken and egg situation: women do not report offences because they know they are very unlikely to get a conviction. They know they would have to put themselves through a system which is very traumatic and are likely to come out at the other end with no justice.”

Dat gevoel komt niet uit de lucht vallen. Op weg naar een mogelijke aangifte en/of rechtszaak moeten vrouwen vele, vele hobbels nemen. De site www.everydaysexism.com bevat verschillende verhalen van vrouwen die actief beschaamd en ontmoedigd werden. Ze zouden zelf aanleiding hebben gegeven door sexy kleding te dragen of alcohol te drinken. Ze kenden de dader (de verkrachter die uit de bosjes springt komt bijna nooit voor) dus ze hadden waarschijnlijk wel seks gewild, om daarna alsnog ‘verkrachting’ te roepen omdat er iets niet naar hun zin ging, enzovoorts.

Als het tot juridische procedures komt, nemen advocaten en rechters een slachtoffer ook nogal eens onder vuur. Om nog maar te zwijgen over de verslaggeving in de media. In Engeland, maar ook daarbuiten (de Verenigde Staten zijn hier heel goed in) zou je uit krantenartikelen op kunnen maken dat slachtoffers er zelf om vragen dat ze verkracht worden. Als je dat allemaal weet, denk je wel zes keer na voordat je jezelf bloot wil stellen aan een proces. Met alsnog een grote kans dat de rechtszaak tot niets komt en de verdachte vrijuit gaat. Zie hierboven de uitspraak van Rape Crisis England.

Deze hele situatie is wat feministen bedoelen als ze het hebben over een verkrachtingscultuur. Die mondiaal is, met hier en daar een extreme uitwas zoals India, de Congo, of Zuid-Afrika. Praten over die verkrachtingscultuur laat parallellen zien met discussies over andere kwesties. Zo ziet auteur Eve Ensler dezelfde trends als in het debat over klimaatverandering:

Like climate change, only the patriarchs with power seem to be blind to the magnitude of the horrors. [...] And, like the response to climate change, first there was an attempt at denial, then there is the blaming of the victim: a woman raped in Dubai fined after telling police she had been drinking; a priest in Italy telling women they are beaten because they don’t clean the house well and wear tight clothes; women in the US military raped by their comrades, who then use that as proof that they never belonged there in the first place; raped girls in Rochdale being ignored by police and social workers because they were seen as damaged goods who were “making their own choices”. It goes on and on.

Vandaar de woede, en de roep om actie. Internationale actie. Het wordt tijd dat we met ons allen de omerta rondom verkrachting doorbreken. Dat zwijgen en in de doofpot stoppen is één van de pijlers onder de verkrachtingscultuur. En betekent dat overal, ook in Nederland, daders verkrachten en vrijuit gaan. Goed om daar 14 februari bij stil te staan.

38ste Globaliseringslezing komt eraan

Drie activisten, Dawn Cavanagh van de Coalition of African Lesbians uit Zuid-Afrika, Colin Robinson van CAISO uit Trinidad en Tobago en Kasha Jacqueline Nagabesera van Freedom and Roam uit Oeganda voeren 0p 26 januari 2013 het woord over emancipatie, internationale solidariteit en diplomatie. In de 38e Globaliseringslezing, in Felix Meritis in Amsterdam, bespreken zij de mensenrechten van lesbiënnes, homo- en biseksuelen en transgenders (kortweg LHBT-rechten) om vrij te leven en hun eigen seksuele voorkeuren te mogen uiten.

Dawn Cavanagh, links op de foto, werkt in een land waar mannen lesbiennes routinematig verkrachten om hen te ‘genezen’ van hun afwijking.

In Nederland vindt de regering LHBT-rechten belangrijk. Elders op de wereld is de situatie vaak anders. Zo is het praktiseren van ‘tegennatuurlijke seks’ verboden in Oeganda. Daar bovenop is een wetsontwerp in de maak dat veel verder gaat dan dat. Omdat, zoals de indiener van het wetsontwerp stelt, het on-Afrikaans is. Internationale verontwaardiging en druk hebben in dit geval averechts gewerkt. Het geeft voeding aan anti-Westerse sentimenten: wie zijn wij decadente westerlingen wel niet om Afrikanen de les te lezen?

Ondertussen vinden ernstige schendingen van de mensenrechten plaats. Zo zijn lesbiennes in Zuid-Afrika loslopend wild. Het is gangbare praktijk dat mannen hen verkrachten om hen te genezen van hun rare afwijking. Dat heet ‘corrective rape’ en veel mensen halen er hun schouders over op, omdat geweld tegen vrouwen sowieso een dagelijkse gebeurtenis is. Een verkrachting meer of minder maakt weinig uit, toch?

Gelukkig zijn er ook mensen die dit heel anders zien. Die willen actie. Ook internationaal gezien betekent het seksuele geweld in Zuid-Afrika een deuk in de reputatie van het land. Gezien het bestaan van anti westerse sentimenten kan het buitenland echter niet zomaar wat doen. Dat roept de vraag op wat de internationale gemeenschap wél kan doen om LHBT-rechten te steunen. Wie bepaalt dat? Zijn we in het Westen wel zo verlicht?

Dawn Cavanagh, Colin Robinson en Kasha Jacqueline Nagabesera bespreken deze kwestie, en nog veel meer. Vragen uit en discussie met de zaal is welkom. Felix Meritis zit aan Keizersgracht 324 in Amsterdam. Vanaf 15.00 uur begint het debat. Entree € 13,50, voertaal Engels.

Gerda Lerner, pionier in de vrouwengeschiedenis

Geschiedenis? Ridders! Koningen! Oorlogen, waarbij de ene koning de andere koning bevecht! Oh, en kerkvaders, filosofen, ontdekkingsreizigers. Op de een of andere manier allemaal mannen. Vrouwen zorgden thuis voor de kindjes en verder niks. Toch? Nou nee, vond Gerda Lerner. Deze historicus zette eigenhandig het vak Vrouwengeschiedenis bij Amerikaanse universiteiten op het lesrooster. Niets was daarna meer hetzelfde. Op 2 januari 2013 overleed ze, na een lang en productief leven.

Lerner voelde zich persoonlijk aangesproken door het ‘probleem’ van vrouwen in de geschiedenis. In het standaardwerk The Creation of a Feminist Consciousness bracht ze in kaart wat het betekent om geen verleden te hebben:

The discovery that predominates and appears to have contributed to the structure of her work is that women have exhausted themselves and wasted their time continuously repeating earlier efforts, largely because they were unaware that they were not breaking new intellectual ground each time they addressed questions of gender.

Dit niet-weten kwam onder andere door een gebrek aan mogelijkheden en middelen om kennis van de ene generatie door te geven aan de andere, en door culturele omstandigheden die het voor vrouwen onmogelijk maakten een traditie te vormen. Slechts geïsoleerde eenlingen of kleine groepjes wisten hier en daar boven het maaiveld uit te steken, waarna er weer een tijdje niets kwam. Een volgende persoon of groepje moest weer van voren af aan beginnen.

Desondanks bleven vrouwen het proberen, met alle mogelijkheden die ze hadden:

the author describes women’s various attempts to “authorize” themselves through mysticism, heretical religious practices, alternative modes of thought, and motherhood. She laments the talent lost by the repression of women, illustrated by the wasteful and repetitive nature of women’s Biblical criticism–which, deprived of a written tradition, each generation had to start anew.

Lerner schreef openlijk over verlies en vergetelheid. In The Creation of Patriarchy analyseerde ze bijvoorbeeld op basis van kleitabletten uit Mesopotamië hoe de status van vrouwen door de eeuwen heen verslechterde, totdat vrouwen niets meer waren dan een wormvormig, dienstbaar aanhangsel van mannen. Pijnlijke informatie, kan de Zesde Clan je verzekeren. Maar het leidde tot een schat aan informatie en een levenslange verdere zoektocht.

Wat Lerner deed was vragen stellen, zoals:

it is a fact that has been acknowledged by every historian of slavery that the first slaves in every civilization that we know were women and children. But other historians have stated that fact, but they have never asked the simple question, well, why was that so? What does it signify?

Van daaruit kwam ze niet alleen op analyses van nederlagen, maar ook vasthoudendheid, doorzettingsvermogen, successen, goede voorbeelden, bijdragen van vrouwen aan de geschiedenis. In essays pleitte ze voor het letten op gender, om de bijdragen van vrouwen in de geschiedenis duidelijk te maken. Ze was één van de eersten die aandacht gaf aan het werk van ‘zwarte’ vrouwen. Ze stond aan de basis van feministische organisatie NOW en besteedde veel tijd aan activisme. Vrouwen organiseren, ze hun gemeenschappelijke kracht laten ontdekken, en veranderingen afdwingen.

Lerner kon op die manier een link leggen tussen heden en verleden. Dat werd soms persoonlijk. Vrouwen die in de middeleeuwen een boek probeerden te schrijven, kregen bergen kritiek. Lerner merkte dat die vijandigheid tot op de dag van vandaag voortleeft, en ze ervoer zelf dat dit op haar persoonlijk een negatief effect had:

Get the token woman to have to take a determined stand in a strong position, then harass her and heckle her, and when she responds the way any man would, sit back and grin. ‘Abrasive, unfeminine, aggressive, just as we thought.’  Well, you can’t expect to make a serious critique of the male academic bastion without them howling and kicking back. But I guess I’m tired of being the one up front.”

Desondanks liet Lerner zich niet het zwijgen opleggen, net zo min als de illustere voorgangers die ze eigenhandig van de vergetelheid redde. Ze schreef verder, bleef activistisch, en zorgde ervoor dat talloze universiteiten vrouwengeschiedenis op een fatsoenlijke manier een plek geven in het onderwijsprogramma.

Lerner stierf op 92-jarige leeftijd. Maar haar erfenis leeft voort, want:

She is survived by a daughter, son and four grandchildren. As well as thousands of students like myself whose lives were forever altered by her work, her intellect and her activism.

In an interview with the New York Times after the publication of Fireweed in 2002, Lerner was asked whether women’s studies were still needed. She replied to the interviewer with a laugh, saying, “For 4,000 years men have defined culture by looking at the activities of other men. The minute we start questioning it, the first question was, ‘Well, when are you going to stop separating yourself out and mainstream? Give us another 4,000 years and we’ll talk about mainstreaming.”

NB Voor Nederland: Vrouwenstudies begonnen aan een opmars in de jaren zeventig. In 1983 erkende de Vrije Universiteit van Amsterdam vrouwengeschiedenis als een officieel bijvak. Daarnaast verschenen vanaf 1980 Jaarboeken voor de Vrouwengeschiedenis. Het 32ste jaarboek gaat onder andere in op de Slutwalks en op gender als theatrale constructie. Ook organisaties als Aletta, het instituut voor vrouwengeschiedenis, houden deze wetenschappelijke discipline levend.

Zesde Clan blijft groeien

Ooit komt er vast wel een moment waarbij de vooruitgang plaats maakt voor stabiliteit, maar tot nu toe groeit De Zesde Clan gestaag door. Meer dan 42.000 mensen wisten vorig jaar de weg te vinden naar dit feministische weblog. Opvallend was dat in tegenstelling tot voorgaande jaren Facebook en Twitter een belangrijke toegangspoort naar de Zesde Clan vormden. Daarnaast verwees De Tweede Sekse relatief veel bezoekers door. Dank, medestrijders uit België!

Inhoudelijk bestond de top vijf van 2012 uit de volgende artikelen:

1. de genadeloze focus op de single vrouw,
2. Bert van Lent geilt op vrouwen die pijn lijden,
3. reclame speelt bewust in op stereotypen,
4. Kuiper baseert plan voor gescheiden onderwijs aan jongens en meisjes op drijfzand, en
5. Nederland maakt kennis met Caitlin Moran.

Opvallend is de verdeling over de jaren. Van de vijf toppers komen er twee uit 2012, twee uit 2011 en eentje uit 2010. Dat betekent dat stukken weinig aan actualiteit inboeten.

Aan de ene kant vindt de Zesde Clan dat fijn, want het zegt iets over de relevantie en de (goede) inhoud van onze artikelen. Aan de andere kant is het ook een slecht teken. Vrouwen botsen tegen allerlei diep gewortelde structuren aan. Die obstakels neem je niet even weg, in een jaartje tijd. Om een bepaalde mentaliteit te veranderen heb je soms generaties nodig. De aanhoudende actualiteit van de besproken situaties getuigt van die langzame ontwikkelingen, waarbij een stapje vooruit soms meteen weer twee stappen achteruit betekent. Dat is de gevreesde backlash, waarop een antwoord kan zijn: schouders ophalen en gewoon doorgaan. Zoals de Zesde Clan dat ook doet.

Fijn dat jullie, lezers, er waren in 2012. Welkom, fijn dat jullie er zijn, in 2013. Laten we er met ons allen een interessant en levendig jaar van maken!

Vijftig Tinten Grijs maakt geen kans op slechte seks prijs

Een naakte dame, gedrapeerd over een boek. Dat is de Bad Sex in Fiction Award, jaarlijks uitgereikt voor de meest tenenkrommende passage uit een roman. Helaas voor de fans: Vijftig Tinten Grijs maakt geen enkele kans op deze onderscheiding. Volgens de jury betreft het erotica, en alleen ‘gewone’ romans mogen meedoen. Plus, de auteur heeft al genoeg bekendheid gekregen. Op 4 december weten we wie met de ‘eer’ gaat strijken.

The Literary Review‘s editors actually decided to exclude the bestseller from this year’s shortlist, because the prize’s rubric explicitly bans erotica (and maybe Twilight fan fiction?) but also because they unabashedly hate it. ”I don’t think she needs any more publicity, does she?” Literary Review senior editor Jonathan Beckman said of E.J James. Catty!

Ook J.K. Rowling maakt geen kans. Na een heftige discussie besloot de jury dat haar eerste roman voor volwassen niet voldoet aan de criteria, en te goed geschreven is. Want om kans te maken op de Slechte Seks Prijs moet je een verschrikkelijke passage weten te produceren, vol walgelijke metaforen en kromme zinnen.

Zoals David Guterson, die de gevreesde onderscheiding ontving voor:

In the shower, Ed stood with his hands at the back of his head, like someone just arrested, while she abused him with a bar of soap. After a while he shut his eyes, and Diane, wielding her fingernails now and staring at his face, helped him out with two practiced hands, one squeezing the family jewels, the other vigorous with the soap-and-warm-water treatment. It didn’t take long for the beautiful and perfect Ed King to ejaculate for the fifth time in twelve hours, while looking like Roman public-bath statuary. Then they rinsed, dried, dressed, and went to an expensive restaurant for lunch.”

Neeeeeeeeee! Genade!!!

Ook 2012 leverde weer juweeltjes op. De zeer bekende auteur Tom Wolfe staat voor de tweede keer op de lijst genomineerden, onder andere dankzij deze zin:

Now his big generative jockey was inside her pelvic saddle, riding, riding, riding, and she was eagerly swallowing it swallowing it swallowing it with the saddle’s own lips and maw – all this without a word.

Brrrrrr. Paul Mason heeft ook moeite met het beschrijven van de daad:

He began thrusting wildly in the general direction of her chrysanthemum, but missing — his paunchy frame shuddering with the efford of remaining rigid and upside down.

Het zal nog een hele klus worden voor de jury om dit jaar een winnaar aan te wijzen.

UPDATE En de winnaar is…. schrijfster Nancy Huston.

Echte mannen zijn tegen geweld

Zondag 25 november is het Internationale Dag tegen Geweld tegen Vrouwen. Het instituut voor de gelijkheid van mannen en vrouwen voert campagne met een filmpje waar allerlei bekende Belgische mannen aan deelnemen:

Het instituut koos bewust voor de inzet van mannen die zich uitspreken tegen geweld:

Hoewel het Instituut benadrukt dat ook mannen slachtoffer kunnen zijn van partnergeweld, zijn de slachtoffers van ernstige en zeer ernstige gevallen voornamelijk vrouwen. ‘Mannen blijven de meerderheid uitmaken van de daders van fysiek en seksueel geweld tegen vrouwen en kunnen er getuige van zijn. Door mannen aan te moedigen om zich tegen elke vorm van geweld te verzetten beoogt het Instituut een sterke boodschap: niet alle mannen zijn gewelddadig of onverschillig tegenover geweld’, verklaart directeur Michel Pasteel, die hoopt dat de video mannen en vrouwen zal aanmoedigen om het taboe te doorbreken.

Belgische cijfers tonen aan dat huiselijk geweld de afgelopen zes jaar helaas toenam met 38 procent. Om de drie dagen valt een dodelijk slachtoffer, en meestal is dat slachtoffer een vrouw.

In Nederland is de situatie niet veel anders. Ieder jaar krijgen circa 47.000 vrouwen te maken met ernstig tot zeer ernstig geweld. Jaarlijks sterven zo’n 65 vrouwen, en in 2007 meldden 16.685 vrouwen (en kinderen) zich bij een opvanghuis om aan de ellende te ontkomen. Vijf jaar later zit de vrouwenopvang nog steeds zo tjokvol dat instanties mensen weg moeten sturen. Ook een veelbetekenend gegeven: politievakblad Blauw deed een steekproef en kwam tot de slotsom dat eenvijfde van de verdachten van moord en doodslag eerder al bekend was bij de politie vanwege huiselijk geweld.

Geweld is een keuze. Mannen kunnen ervoor kiezen zich anders te gedragen. Bijvoorbeeld weg te lopen als ze merken dat ze willen schreeuwen, slaan en schoppen. Het wordt tijd dat mensen verantwoordelijkheid nemen voor hun gedrag. Waarom zou je niet nu beginnen, op 25 november? Mocht je advies willen, dan kun je terecht bij steunpunten Huiselijk Geweld in Nederland. Op internet geeft Captain Awkward bovendien nuttige tips voor het dagelijks leven. Zoals hoe vrouwen te benaderen als mens, en met respect te behandelen, als een gelijkwaardig persoon, in je contacten met deze helft van de wereldbevolking. Het kan echt!

Gent sluit zich aan bij Hollaback

Na Brussel heeft ook de Belgische stad Gent zich aangesloten bij Hollaback. Iedere vrouw die op straat lastig wordt gevallen, kan nu melding doen van het incident, en desgewenst ook foto’s of filmpjes uploaden om deze vorm van alledaags seksisme zichtbaar te maken. Want voor vrouwen is het geen vanzelfsprekende ervaring dat ze rustig in het openbaar rond kunnen lopen.

Hollaback begon in de Verenigde Staten, uit protest en om vrouwen te laten zien dat ze niet de enige waren/zijn. Want hoe gaat dat: je loopt over straat. Uit het niets krijg je een opmerking naar je hoofd (lekkere tieten!!!). Je voelt je rot. Vertel je erover, dan krijg je vaak afwerende reacties. Kun je niet tegen een grapje? Misschien was het bedoeld als compliment. Jeetje, wat ben jij overgevoelig zeg. Je zeurt. Je overdrijft. Zeg, wat had je eigenlijk aan? Wat deed je daar dan ook, op dat tijdstip?

Niet zo gek dus dat onder andere in Gent geen enkele vrouw aangifte doet of formeel een klacht indient nadat iemand haar op straat lastig viel:

Bij het meldpunt Discriminatie van Stad Gent is er de jongste twee jaar geen enkele melding geweest. Ook bij de Gentse politie bestaat er geen specifiek meldpunt voor seksuele intimidatie. ‘Maar dat betekent niet dat seksuele intimidatie geen probleem is in Gent’, zegt Joke Vasseur van het meldpunt Discriminatie. ‘Intimidatie komt hier ook voor, maar het blijft voorlopig een blinde vlek in onze cijfers.’ [...] ‘Seksuele intimidatie is een verborgen probleem in Gent’, bevestigt Evie Embrechts van de Gentse feministische groep Fel. ‘Maar vrouwen durven er weinig over te zeggen omdat ze vaak lacherige reacties krijgen. Er heerst een verkeerde cultuur.’

Want hoe gaat dat: voordat je het weet is de vrouw schuldig en gaat het alleen nog maar over haar gedrag, (verkeerd) en haar gedoe (overdreven). Je hebt letterlijk filmopnames nodig om te bewijzen dat je niet overgevoelig bent. Want het gaat niet om die ene keer ‘lekkere tieten’ te horen te krijgen. Het gaat om het cumulatieve effect van iedere keer opnieuw op straat reacties van onbekende mensen, vaak mannen, krijgen, en als je niet gepast reageert veranderen de complimenten in mum van tijd in scheldwoorden en dreigementen. Je weet nooit of het bij een opmerking blijft, of dat de opmerking het begin is van een glijdende schaal.

Hollaback wil tegenwicht bieden aan die verkeerde cultuur. Het zichtbaar maken van intimidatie brengt bewustwording op gang, en geeft vrouwen een steun in de rug. Daarnaast besteedt Hollaback aandacht aan studies naar seksuele intimidatie op straat. Daarvan zijn er nog steeds te weinig, maar iedere keer als een onderzoeker in dit onderwerp duikt, blijkt dat bijna alle vrouwen nare ervaringen hebben. Iets wat vrouwen zelf ook bevestigen als iemand het ze vraagt.

Zoals individuele anekdotes al aangaven, blijkt ook uit studies dat de dader in meer dan negentig procent van de gevallen een man is. Vaak gaat het om een groepje – vrouwen naroepen dient om aan andere mannen te laten zien dat je een echte man bent. Het blijft niet altijd bij nafluiten, claxonneren of roepen. Afhankelijk van het land en de daar heersende cultuur krijgen vrouwen in meer of mindere mate ook te maken met fysieke agressie, zoals borsten betasten, schoppen, slaan.

In Nederland reduceren mensen het probleem nog steeds als een kwestie van bouwvakkers die goedmoedig een vrouw nafluiten, wat is het probleem. Een situatie waar bouwmarkt Gamma handig gebruik van maakt. Gelukkig zijn ze in België een stuk verder. Kunnen wij nog wat van leren. Op naar een Nederlandse afdeling van Hollaback…

Ada brengt feminisme, media en technologie nader tot elkaar

Leve Ada, een nieuw wetenschappelijk tijdschrift vol verhalen over de wisselwerking tussen nieuwe media, technologie en gender. Het blad duikt twee keer per jaar in een bepaald thema en publiceert werk van wetenschappers uit de hele wereld. Ada is een initiatief van het Fembot Collective, en heeft banden met de universiteit van Oregon (V.S.).

Het eerste nummer gaat onder andere in op seksisme in de wereld van computerspelletjes, de rol van nieuwe media (en wat er gebeurt als je opeens vijf dagen geen elektriciteit hebt, en dus geen toegang tot die nieuwe media), en de link tussen feminisme en technologische vooruitgang.

Fembot Collective is trots op de eerste aflevering van het online magazine:

This issue of Ada maps the field of Feminist Media Studies, always nodding to the necessity of the open platform as a site for political organizing. We hope that you’ll jump over to the journal to read and comment on what are undoubtedly some of the most exciting articles in the field at the moment. Please, also, feel free to share the articles with your friends, use them in your classes, and point to them as a model for creating new and exciting scholarship open access.

Die oproep geeft de Zesde Clan graag door!

Honda lanceert vrouwenauto

Hij is roze! En speciaal gemaakt voor de vrouwtjes! Waarom, o waarom, is de Fit She’s alleen verkrijgbaar in Japan? Discriminatie. De Zesde Clan wil er ook eentje! Echter, alleen een speciaal laagje op de ruiten om te voorkomen dat we rimpels krijgen van de zon, is niet genoeg. Wij vrouwen eisen meer!

Er ontbreekt nogal wat aan het ontwerp, signaleert onder andere webmagazine Slate:

…color coordination isn’t the only thing I want out of a car. Where’s the emergency kit in the trunk that comes fully equipped with an extra set of birth control pills, spare Spanx, and replacement heels in case I break one of mine running to whatever meeting I’m late to this time? What about an onboard GPS system that won’t let me make hormonal navigation decisions? Or an OnStar system that summons only the cute AAA guy? And I’d really love a specialized Breathalyzer that can detect if I have too few Skinnygirl Margaritas in my system to go home with that guy.

Inderdaad. Doe daar iets aan, Honda! Slate pleit verder nog voor een speciale mini autogordel voor het schoothondje. De Zesde Clan is meer van de katten, dus wij denken eerder aan een ingebouwd mandje op de achterbank. Inclusief een systeem om iedere twintig minuten een kattensnoepje te serveren aan onze pluizige lievelingen.

UPDATE: Uiteraard willen consumenten Honda best helpen om hun producten nog verder te verbeteren! Hopelijk neemt het bedrijf een aantal suggesties over.

 

Weblog De Tweede Sekse viert vierjarig bestaan

Vier jaar lang De Tweede Sekse! Dat viert deze Nederlandstalige site van Belgische feministen met een eigen overzicht en, te publiceren in de komende tijd, een aantal gastbijdragen. Onder andere eentje van De Zesde Clan. (Ja, het is shameless self promotion monday).

Alles begon in oktober 2008 met een artikel over ‘goedaardig’ seksisme. De paternalistische houding van mannen die als ware ridders vrouwen moeten beschermen, of dubieuze complimenten van het type ‘vrouwen zijn zo goed met kinderen’ – en dus behoudt hij zijn baan met dito salaris, en mag mevrouw haar betaalde werk opgeven om thuis gratis de wc te poetsen.

Sindsdien is er veel gebeurd, schrijft De Tweede Sekse:

meer bijdragen van meer mensen, veel meer lezers en we hebben zelf ook zoveel bijgeleerd. Want als je echt ergens iets over wil leren, probeer er eens over te schrijven – het helpt. [...]  Ondertussen is deze blog een gevestigde waarde, een klein dorpje waar feministes graag verblijven. Wie nieuwsgierig is kan hier over tientallen onderwerpen bijleren, wie de seksistische buitenwereld moe is kan hier even uitblazen.

Eén van de reden voor de oprichting van het weblog spreekt boekdelen. Er bestond gewoonweg geen enkele Nederlandstalige feministische blog op dat moment, schrijft De Tweede Sekse. Daarom nam deze groep Belgische feministen het heft in eigen handen.

Grappig, want dat was ook één van de redenen voor de oprichting van de Zesde Clan. Je hebt in Nederland wel officiële weblogs, zoals op de site van Aletta, instituut voor vrouwengeschiedenis. Maar particulieren, die zonder band met een instituut, organisatie of overheidsorgaan over feminisme schrijven? Het is (en blijft) een zeer, zeer schaars goed.

Goed dat er ruimtes te vinden zijn, waar feministen vrij en ongedwongen op zoek kunnen gaan, ideeën uit kunnen wisselen, en nieuwe inzichten krijgen. Gefeliciteerd, en dat De Tweede Sekse nog lang moge bestaan!

Vrouwen redden Orange Prize voor literatuur

Een groep particulieren, waaronder de auteurs Joanna Trollope en Elizabeth Buchan, hebben de Orange Prize gered. Het is de enige prijs specifiek bedoeld voor vrouwelijke auteurs uit de Engelstalige literatuur. Hoofdsponsor Orange besloot zich echter terug te trekken. Zonder geld zou de literaire onderscheiding wegvallen. Dankzij donaties kan de prijs nu voortbestaan onder de nieuwe titel Women’s Prize for Fiction.

De vrouwen schonken graag geld om de onderscheiding te behouden, en kunnen rekenen op lof en eer:

“I wasn’t approached by anyone. I offered,” Trollope told the Observer. “I suddenly realised this was necessary. Women writers need all the help they can get,” she adds. “This is simply the best administered, most positive global prize that’s also generous in spirit and ambition. Of course I was supportive.” British booksellers and publishers joined the chorus of approval for the women who had saved Orange. Tim Hely Hutchinson, CEO of Hachette UK, said: “It inspires, encourages and rewards writers all over the world. The prize is a key event in global publishing.”

Nu de prijs is gered, kan een jury ook volgend jaar weer de aandacht vestigen op geweldige boeken van schrijfsters. Dit jaar won Madeline Miller de onderscheiding voor haar roman The Song of Achilles, een historische roman over de oorlog rondom Troje, verteld vanuit het gezichtspunt van Patroclus.

Project Onbreekbaar geeft slachtoffers een stem

Het idee is even eenvoudig als krachtig. Noteer op een groot vel papier een uitspraak van degene die je seksueel misbruikte. Laat jezelf met dit citaat fotograferen. Plaats de foto op internet. Dat is heel in het kort Project Unbreakable, ‘project onbreekbaar’, een actie waarbij slachtoffers hun menszijn terug claimen, terwijl ze tegelijkertijd zichtbaar maken hoeveel agressie ze over zich heen kregen. De Zesde Clan nodigt je van harte uit een kijkje te nemen op deze site, die kunst, fotografie en activisme op een unieke manier combineert.

Zoals zo vaak wordt er een patroon zichtbaar als je uitspraken van aanranders, verkrachters en incestplegers achter elkaar leest:

It’s a powerful art project that highlights the emotional manipulation (“I love you,” or “If you tell your mom she’ll hate you for causing us to break up”) that often accompanies rape and sexual abuse. I’m only posting a few here, but collectively they illustrate many of the justifications perpetrators give. The quotes chosen by the survivors also make clear that the demands to keep the incident secret and the efforts of abusers to justify their behavior are as much a part of the attack as the physical element.

Meer informatie over dit project:

Slachtoffers van seksueel geweld kunnen in Utrecht terecht op deze website om snel goede hulp te krijgen. Utrecht kent ook een Centrum voor Seksueel Geweld, voor eerste opvang na verkrachting. Deze organisatie is vergelijkbaar van opzet als de zogenaamde Rape Crisis Centers in onder andere Engeland. Ook als iemand geen aangifte wil doen, kan hij of zij het centrum bellen via telefoonnummer 088-7555588.

Iran duwt vrouwen terug in hun hok

Vrouwen in Iran mogen volgend jaar van 36 universiteiten niet meer beginnen aan 77 studies. Onder andere Engelse literatuur, de hotelschool, archeologie, informatica en bedrijfskunde veranderen in manneneilanden. De acties volgen, misschien niet geheel toevallig, op berichten dat Iraanse vrouwen vaker studeren dan mannen en betere resultaten halen.

Volgens ingewijden betreft het weren van vrouwen geen overheidsbeleid. Universiteiten in Iran hebben vergaande bevoegdheden om zelf te bepalen wie ze wel en niet toelaten, melden deze deskundigen. Omdat echter zoveel universiteiten tegelijkertijd zoveel deuren dicht gooien, heeft de regering wel verklaringen afgelegd. Hmmm… Opvallend…..

Volgens de overheid zijn vakken zoals Engelse literatuur ‘te mannelijk’, en daarom ongeschikt voor vrouwen. Volgens woordvoerders kunnen vrouwen nog steeds genoeg studies volgen. Dat universiteiten hen weren van andere opleidingen is puur en alleen ‘om de  balans terug te brengen’. Tsja, De van bovenaf opgelegde discriminatie kan ook uitgelegd worden als een manier om vrouwen terug in hun hok te duwen. Vrouwen die succes hebben vormen een bedreiging! Ze zouden opstandig kunnen worden:

Writing to Ban Ki Moon, the UN secretary general, and Navi Pillay, the high commissioner for human rights, Mrs Ebadi, a human rights lawyer exiled in the UK, said the real agenda was to reduce the proportion of female students to below 50% – from around 65% at present – thereby weakening the Iranian feminist movement in its campaign against discriminatory Islamic laws.

Olympische Spelen krijgen feministisch vervolg

Trots paradeerden Engelse suffragettes mee tijdens de feestelijke opening van de afgelopen Olympische Spelen in Londen. Het beviel de vrouwen zo goed, dat ze besloten bij elkaar te blijven en te strijden voor vrouwenrechten. De groep neemt onder andere op 24 oktober deel aan een grote protestactie. Onder de noemer UK Feminista verzamelen allerlei actiegroepen en vrouwenorganisaties zich op die dag voor het Engelse parlement, onder andere om te protesteren tegen bezuinigingen die vrouwen veel harder treffen dan mannen.

Suffragettes op de Olympische Spelen 2012.

Volgens grote lagen van de bevolking waren de Suffragettes in hun tijd enge radikalinski’s die de natuurlijke aard der vrouw geweld aandeden en alleen maar voor problemen zorgden. Logisch, want als een samenleving haar vrouwen niet meer onder controle heeft, is het einde zoek. Vandaar dat de elite angstig reageerde en de roep om zaken als het vrouwenkiesrecht hard onderdrukte:

…”terrorism” is far too strong a word for the actions of the suffragettes, considering the context, says Baroness Brenda Dean. ”If you look at any major social change, within it somewhere has been a degree of militancy… You’ve got to throw yourself back to the turn of the century when the whole social order was very different.” Their actions have to be seen through the prism of their inability to use normal means to advocate their views, she suggests. ”These were pretty desperate measures by people in a desperate situation.” Baroness Dean is calling on the government to give a posthumous apology for the way the suffragettes were treated.

Jaren later kregen de Suffragettes pas de eer die hen toekwam. Hun belangrijke rol in de geschiedenis zorgde ervoor dat deze vrouwen een plek kregen in de openingsceremonie van de Olympische Spelen. Vijftig vrouwen hulden zich in Edwardiaanse kledij en beeldden beroemde activistes uit, zoals Emmeline Pankhurst. Haar achter achter kleindochter Helen Pankhurst voerde de groep aan. Dit optreden maakte grote indruk op de deelneemsters. Ze ervoeren een kracht die ze niet verloren willen laten gaan:

 ”Coming together was a gift and it would be such a wicked waste to not carry on and we can’t let people down by not continuing,” said 37-year-old Collins, a stay-at-home mother of two. [...] For Collins, taking part in the opening ceremony has given her a voice, and she is determined to use it. ”It’s not fashionable to say you are a feminist, but women need to stand up,” she said. “I’ve always had these beliefs but this has pushed me to do something about it. It just feels like I’m not on my own.”

Geen woorden maar daden.