Amerikaanse rechters geven vrouwen het nakijken

Warenhuisgigant Wal Mart kan opgelucht ademhalen. Vijf conservatieve rechters van het hoogste gerechtshof van de Verenigde Staten zijn van mening dat vrouwen niet als groep gediscrimineerd worden, omdat er geen geschreven beleid bestaat om te discrimineren en omdat leidinggevenden altijd de beste voor de baan zullen kiezen op objectieve gronden. Had het gerechtshof anders geoordeeld, dan had een groepje werkneemsters op kunnen treden namens 1,6 miljoen vrouwelijke collega’s.

Jezebel vat het vonnis als volgt samen:

Because clearly individuals don’t discriminate against a class of people — say, women who they think are less likely to be competent or committed — and nothing is on the books, systemic discrimination must not exist. Case closed!

Zo’n collectieve procedure heet een ‘class action’ zaak en baseert zich op het feit dat discriminatie soms groepen mensen treft. Niet alleen conservatieve rechters ontkennen dit. Ook bedrijven ontkennen het vaak. Helaas voor hen is groepsdiscriminatie wel degelijk zichtbaar in cijfers en patronen.

Eind vorig jaar publiceerden onderzoekers bijvoorbeeld de resultaten van een studie naar de loopbanen van duizenden werknemers binnen hetzelfde Canadese bedrijf. Blanke mannen bleken probleemloos door te stromen naar de top, mannen met een gekleurde huid bleven steken in de middenmoot, en vrouwen verpieterden massaal in de laagste regionen van het bedrijf. Wat een toeval, maar niet heus. De enige uitzondering waren enkele individuele blanke vrouwen, die zoveel talent hadden dat niemand om hen heen kon.

Zulke structurele achterstelling ligt aan de basis van een collectieve zaak. Win je zoiets, dan staat de deur open voor hoge schadeclaims wegens gemiste promoties en onderbetaling. Walmart was niet de enige megacorporatie die nachtmerries kreeg van dit scenario, want overal tref je het beruchte glazen plafond aan – zie onder andere de studies van Catalyst. Twintig grote corporaties kozen de kant van Wal Mart, terwijl de burgerrechtenbeweging en vrouwenorganisaties zich juist achter de werkneemsters schaarden.

Het hoogste gerechtshof viel uiteen langs dezelfde ideologische lijnen. De vijf conservatieve rechters kozen de kant van Wal Mart. De vier progressieve rechters oordeelden daarentegen dat de werkneemsters voldoende bewijs hadden om een collectieve zaak te beginnen. Ze waren in de minderheid, en dus bleef het bij een aparte notitie met een tegenstem naast het officiële vonnis. In die stemverklaring schreef rechter Ginsberg onder andere:

Managers, like all humankind, may be prey to biases of which they are unaware. The risk of discrimination is heightened when those managers are predominantly of one sex, and are steeped in a corporate culture that perpetuates gender stereotypes.

Helaas zegevierde de conservatieve kant. En de mannelijke kant, want zoals internetmagazine Slate fijntjes opmerkt, kozen de mannelijke rechters op één na partij voor Wal Mart, terwijl de vrouwelijke rechters de structurele discriminatie wel degelijk zagen.

Nu mannelijke conservatieven wonnen komt er een voorlopig einde aan een zaak die sleept sinds 2001. De advocaten van de werkneemsters geven aan dat ze zullen proberen per individueel geval een zaak te beginnen. Omdat er hoge kosten met een rechtszaak gemoeid zijn, en het nogal intimiderend is om het in je uppie op te nemen tegen een corporatie, is hoogst onduidelijk hoeveel werkneemsters verder willen procederen. In ieder geval kondigde onder andere Democrate Nancy Pelosi aan vaart te zetten achter wetgeving die ervoor moet zorgen dat vrouwen gelijk loon krijgen voor gelijk werk.

Zulke wetgeving kent Nederland al. Het is goed dat het er is, maar niet zaligmakend. Ook hier zie je dat vrouwen behandeld worden als tweederangs burgers. Onder andere de Commissie Gelijke Behandeling buigt zich over discriminatie op het werk. De commissie onderzocht onder andere de beloningsstructuur in algemene ziekenhuizen, en kwam tot de conclusie dat vrouwen veel vaker dan mannen benadeeld worden door hun werkgever. Het gevaar zit ‘m in de subjectieve aspecten, merkte de CGB. Zodra werkgevers het salaris mede lieten bepalen door het laatst verdiende loon of de onderhandelingen over de arbeidsvoorwaarden ging het mis.

Het CGB boog zich begin dit jaar ook over het geval van een vrouwelijke arts, die erachter kwam dat ze voor hetzelfde werk minder loon kreeg dan een mannelijke arts. Hier school de adder vooral in de etiketten die de werkgever aan het werk verbond. Als je het hele oordeel leest, zie je meteen hoeveel uitzoekwerk er voor nodig is om de discriminatie objectief vast te stellen.  Dat is een van de redenen waarom het zo lang kan duren voordat een vrouw in het gelijk gesteld kan worden in een oordeel dat de juridische toets kan doorstaan.

In de Verenigde Staten is het in ieder geval voorlopig weer even gedaan met dat uitzoekwerk. WalMart wins, workers lose, kopte de New York Times in een opiniestuk. En dat is helaas een goede samenvatting van de gebeurtenissen in de V.S.

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 49 andere volgers

%d bloggers like this: