Amerikaanse tactieken bereiken Engeland

Wakes houden bij abortus klinieken. Patiënten hinderlijk aanspreken en filmen terwijl ze naar de kliniek willen lopen. In Nederland kennen we dit soort verschijnselen sinds de jaren zestig nauwelijks meer. Het leek een ver van mijn bed show, iets geks voor in het verre Amerika, waar anti abortus fanaten artsen vermoorden, mensen molesteren en leugens over abortus verkondigen. Maar nee, het is officieel: dit soort Amerikaanse tactieken hebben Engeland bereikt.

Wakes Amerikaanse stijl net buiten de Marie Stopes kliniek in Londen.

Op nog geen half uurtje van Nederland zet de 40 Days For Life beweging de strategie van de V.S. door in Londen, onder andere bij de Marie Stopes kliniek. De groep laat zich adviseren door geharde veteranen uit de V.S., heeft grote protestborden pal tegenover de kliniek neergezet en roept vrouwen na die bij de insteling Marie Stopes naar binnen willen. Ook filmen ze de vrouwen. Met als smoes dat ze alleen filmen om zichzelf te beschermen tegen eventuele agressie van anderen. Huh?

Wat moet je aan met zo’n situatie? De Guardian geeft een mooi beeld van de verschillende reacties.

Allereerst de demonstranten zelf. Die vinden dat ieder middel geoorloofd is. Leden van deze beweging ijveren actief om abortusklinieken te laten sluiten, zodat ongewenst zwangere vrouwen geen keuze meer hebben. Ze zamelen geld in, proberen artsen en verpleegkundigen over te halen met hun werk te stoppen, en malen er niet om als vrouwen die ze aanspreken, daarop reageren met verdriet of angst. Ene Monsignor Philip Reilly, aanvoerder van het stel:

“If you are upset because you are about to kill your child, because someone is outside praying, well thanks be to God that they are upset because maybe they will change their mind, keep their child and thank us later,” he told the Guardian.

Duidelijk. Omstanders dan? Die probeerden de situatie op straat te negeren en liepen door. Maar er waren ook omstanders die naar de fanaten begonnen te schreeuwen dat ze zich moesten schamen en de vrouwen met rust moesten laten.

Overheid? Gemengd beeld hier. De politie greep uiteindelijk in toen de anti abortus activisten te dicht bij de kliniek bleven staan. Ze moesten zich terugtrekken naar de overkant van de straat. Tegelijkertijd waait er een conservatieve wind in de Engelse regering. Politici dreigen strengere en meer beperkende regels rondom abortus aan te nemen, en stonden toe dat een anti abortus groepering deelnam aan een adviesraad voor de seksuele gezondheidszorg. Terwijl hun enige advies op dat gebied is: voorbehoedsmiddelen zijn fout, onthoud je van seks, je mag pas met elkaar naar bed gaan na het huwelijk.

De pro choice beweging dan? Die stelt zich tot nu toe terughoudend op. Tegendemonstraties organiseren ziet iemand als Darinka Aleksic, campagne coördinator van Abortion Rights, niet zitten:

“We don’t stage counter-protests because we don’t want to give them more publicity and/or turn the street into a battleground. But anything that makes it more distressing for women who have to walk past is very worrying.”

Onnodig te zeggen dat de kerk in Engeland, waaronder ook drie katholieke bisschoppen, de activiteiten van de anti abortus activisten toejuichen. Dit komt voort uit dezelfde mentaliteit die het prima vindt dat een kinderverkrachter binnen de kerk blijft, zelfs nadat hij een negen jarig meisje zwanger maakte. Van een tweeling. Ze zou de bevalling nooit hebben overleefd. De arts en het vrouwelijke familielid die een abortus regelden voor het meisje, en daarmee haar leven redden, werden echter geëxcommuniceerd.

De werknemers van de kliniek proberen ondertussen het hoofd koel te houden. The Guardian:

Inside Maidstone’s Marie Stopes centre, the manager, Julie Wilson, said: “The clinic has been here for 11 years and we have had protesters outside the building on a regular basis. “Usually they are peaceful although, on occasions, they can be more intrusive and clients can be upset and decide not to go ahead with their appointment on the day. Generally though, we find these clients come back.

Ze komen terug, want de nood is hoog en vrouwen willen graag een keuze kunnen maken. Baas in eigen buik en zo. De Zesde Clan besluit deze deprimerende ontwikkeling graag met een pro choice slogan uit de V.S.:

Bumpersticker. De Zesde Clan wil er ook een!

Zonder Titel

Te leuk om deze fotocartoon te laten lopen

Europees Hof: vrouwen zijn ook mensen

Het Europese Hof voor de Mensenrechten heeft het weigeren van medisch onderzoek bij een ongewenst zwangere vrouw in Polen veroordeeld als vernederend en onmenselijk. Een schending van haar mensenrechten. De uitspraak is baanbrekend, omdat het Hof expliciet stelt dat artsen en overheden hun eigen ideologische agenda niet belangrijker mogen vinden dan de mensenrechten van de vrouw.

Gebouw van het Europese Hof voor de Mensenrechten

Het hof deed de uitspraak in een zaak die speelt in Polen. Een vrouw, al moeder van twee kinderen, kreeg signalen dat er vanalles mis was met de foetus. Ze wilde meer informatie. Artsen weigerden echter medische onderzoeken uit te voeren. Sommige artsen bekritiseerden de vrouw zelfs en vertelden haar expliciet dat ze niet wilden dat de vrouw de resultaten zou laten meewegen in haar beslissing de zwangerschap al dan niet door te zetten. De Poolse beviel uiteindelijk van een zwaar gehandicapt kind.

Het Hof oordeelde dat de artsen de rechten van de vrouw schonden door medisch onderzoek en een abortus te weigeren. Ze behandelden de vrouw op een onmenselijke en vernederende manier. Bovendien schonden de artsen wetgeving rondom de privacy en de gezinsvorming van de vrouw.

Een organisatie als het Amerikaanse Center voor Reproductive Rights laat in een persbericht weten:

“Today’s decision is a groundbreaking victory for women across Europe. Governments cannot let doctors impose their anti-abortionideology on pregnant women who are seeking genetic testing,” said Nancy Northup, president of the Center for Reproductive Rights. “The court has recognized that withholding information or lawful health services from a woman deprives her of the ability to make extremely important and private decisions about her own life.”

Het Europese Hof pakte Polen al eerder aan vanwege abortus. Het zwaar katholieke land heeft één van de meest strenge abortuswetten van alle Europese landen. Vrouwen komen daardoor regelmatig in gevaar. Voorbeeldje: Het Hof dwong Polen in 2007 nog om 39.000 euro uit te betalen aan een vrouw die blind kon worden tijdens een zwangerschap. Toen ze toch zwanger raakte, wilde ze een abortus, maar artsen weigerden toestemming te geven voor de procedure. Waarna ze dus blind werd. En haar werk verloor. En arbeidsongeschikt thuis kwam te zitten. Ook in dit geval oordeelde het Hof dat de mensenrechten van de vrouw waren geschonden.

De lezing van… Ann van den Broek

Ann van den Broek draait al jaren mee in de Nederlandse danswereld. De organisatoren van het Theater Instituut Nederland wisten de danseres en choreografe dan ook snel te vinden voor de Ine Rietstaplezing van 2011. Aan een geïnteresseerd publiek gaf ze haar visie op haar ervaringen tijdens haar loopbaan als choreografe, en het dansklimaat in Nederland.

Ann van den Broek, danseres en choreografe.

Dat dansklimaat wordt vanwege de bezuinigingen steeds guurder en killer. Maar Van den Broek wil niet bij de pakken neer zitten:

De mogelijkheden om te werken aan je artistieke opbouw is in Nederland niet slecht. De infrastructuur van opleidingen, productiehuizen, gezelschappen en theaters geeft een diversiteit aan mogelijkheden voor kunstenaars om zich te ontwikkelen. Ik heb er gebruik van kunnen maken en me kunnen ontwikkelen. Ik ben me blijvend aan het ontwikkelen en ik zou willen uitspreken dat die mogelijkheden in de toekomst, op wat voor manier ook, blijven bestaan.

 

 

Als blanke mannen nee zeggen

Congressen met de ene blanke mannelijke spreker na de andere. Panels met louter blanke mannen. Festivals waar alleen blanke mannen optreden. Wat zou er gebeuren als die blanke mannen zouden zeggen: nee. Nee, ik kom niet. Beste organisator, doe eerst maar eens wat meer je best vrouwen en allochtonen uit te nodigen.

Good Media staat stil bij deze vraag, omdat de medewerkers te vaak het volgende dansje meemaken: organisator haalt panel bij elkaar. Panelleden blijken allemaal blanke mannen te zijn. Van diverse kanten komt er kritiek. Organisator verzucht dat-ie zijn best heeft gedaan maar op de een of andere manier lukte het niet. Of erger, ze zeggen dat de vrouwen niet wilden. Iets wat bij navraag vaak niet blijkt te kloppen: de vrouwen wilden wél. Waarna de discussie stokt en het volgende congres, festival, evenement, opnieuw louter blanke mannelijke gezichten telt.

Dit is niet alleen in de Engelssprekende wereld zo. Nederland kan er ook wat van. We hebben hier een conservatieve cultuur, waarbij veel mensen nog steeds vinden dat de taak van de vrouw thuis ligt. Dat heeft z’n weerslag op wat vrouwen van de meerderheid wel en niet ‘mogen’. Zodra je moeder wordt, is de ongeschreven regel: maximaal drie dagen buitenshuis betaalde arbeid verrichten. De man moet kostwinner blijven. Van congres Automotive in 2004 tot aan het Social Media congres in 2011, er komt zodoende vaak geen vrouw aan te pas. Meestal zijn het vrouwen die in de commentaren signaleren dat er alleen mannen aan het woord komen, en dat jammer vinden.

Omdat dit zo’n structureel probleem is, is Good Media niet de eerste of de enige die zich met deze kwestie bezig houdt. Weblog Feminist Philosophers was de congressen met louter blanke mannelijke sprekers zo zat dat de medewerkers een aparte rubriek maakten, de Gendered Conference Campaign. De campagne brengt in kaart hoe de situatie is per congres.

Organisatoren vinden hier ook tips om meer diversiteit te krijgen. Zoals meteen aan het begin beter nadenken. De eerste paar namen waar een organisator mee komt, zullen waarschijnlijk toevallig allemaal mannen zijn – zo werken onbewuste vooroordelen nou eenmaal. Kun je niks aan doen. Maar als je je hier van bewust bent, kun je verder kijken. Wie houden zich nog meer met het onderwerp bezig? En als je aan vrouwen denkt, leg je aan hen dan wel dezelfde eisen op als aan mannen? Want vaak moet een vrouw twee keer zo goed zijn als een man om in aanmerking te komen voor speciale aandacht. Met dat soort dingen begint het…

Kijk, 1 vrouw... (WFIA conferentie 2010)

In Nederland doen verschillende organisaties hun best om organisatoren de helpende hand te bieden. Zo kwam vrouwen in de media er al snel achter dat journalisten onofficiële lijstjes achter de hand hebben om snel een bron te vinden voor een citaat. Toevallig staan daar bijna alleen namen van mannen op, zodat journalisten vooral mannen spreken om hun artikelen te schrijven. Dat schiet niet op. Dus biedt de site hulp en kunnen journalisten hier een keur aan vrouwelijke deskundigen vinden. Een ander initiatief is Zij Spreekt. Dit bureau probeert meer vrouwelijke sprekers deel te laten nemen aan de panels en congressen waar dit artikel mee begon.

Mooie initiatieven, maar toch blijken organisatoren nog te gemakkelijk naar de oude vertrouwde groep blanke mannen te grijpen. Daarom de oproep van Good Media aan de blanke mannen van deze wereld: zeg nee. Weiger gewoon. Stel de vraag: hoe komt het dat u geen vrouwen of allochtonen uitnodigt? Wat houdt u tegen? Zijn er echt geen vrouwen of allochtonen deskundig op dit terrein? Zorg maar dat je ze vindt, dan wil ik uw uitnodiging nog wel een keer in overweging nemen. Gegarandeerd dat organisatoren dan opeens wel meer diversiteit weten te bieden.

UPDATE: Hier is een mannelijke filosoof die daadwerkelijk actie onderneemt. Bij iedere uitnodiging die hij krijgt, vraagt hij naar de andere sprekers en zegt: ” I trust this will not be an exclusively male line-up?” De man, die anoniem wil blijven, schat zelf in dat zijn houding bij twee conferenties al geleid heeft tot actie van de organisatoren. Zij deden meer hun best om ook professionals van het vrouwelijk geslacht te betrekken.

Kunstenaars aan het front

Een man en een vrouw zitten dicht bij elkaar. Zij geeft hem een vuurtje zodat hij kan roken. De omgeving is in duisternis gehuld. Het enige licht komt van de lucifer. Het vlammetje werpt een warm schijnsel op hun gezichten. Het ziet er knus uit. Totdat je beseft: hij ligt op een brancard en draagt een uniform. Zij is verpleegster. Het is de eerste wereldoorlog en dagelijks sterven duizenden mensen.

Olive Mudie-Cooke’s schilderij In an Ambulance is één van de werken die het Imperial War Museum in Londen tot 8 januari 2012 toont in de expositie Women War Artists. Heb je plannen voor een bezoek aan Londen, dan loont het de moeite hier ook even langs te gaan. Lukt dat niet, dan is er niks aan de hand. Het museum bracht een prachtig boek uit, Women War Artists van Kathleen Palmer, en dat kun je gewoon via internet bestellen.

De Zesde Clan bezocht de expositie vorige week en werd getroffen door de indrukwekkende beelden. De expositie telt vier zalen. Dat lijkt niet veel, maar toch waren we ruim een uur zoet. Sommige schilderijen en tekeningen zijn zo heftig dat je er gerust een kwartier naar kunt kijken. Zoals ‘Human Laundry’ van Doris Zinkeisen. Zij was erbij toen het Britse leger concentratiekamp Bergen Belsen bereikte. De soldaten dwongen Duitse artsen en verpleegkundigen om de overlevende gevangenen te verzorgen. Zinkeisen schilderden hen terwijl de Duitsers de weggeteerde mensen wasten.

Andere bijdragen zijn veel kleiner en verstilder, maar daarmee niet minder heftig. Zo hangt in een vitrine een rouwkrans, gemaakt van allemaal verschillende witte handschoenen. Vrouwen droegen dit soort handschoenen van dun leer of kant in de jaren twintig, bijvoorbeeld tijdens hun huwelijk. Maar er sneuvelden zoveel mannen in de eerste wereldoorlog, dat talloze vrouwen hun verloofde nooit meer terugzagen, of geen man vonden om mee te trouwen. Met ‘Pale Armistice’ wil kunstenares Rozanne Hawksley aandacht besteden aan het stille verdriet van al die anonieme vrouwen.

Zowel de expositie als het boek gaan ook in op de context waarin vrouwen hun werk moesten doen. Vanwege hun sekse waren en zijn vrouwen onderworpen aan allerlei beperkingen. Zo stond de marine Linda Watson in 1982 niet toe op een oorlogsschip mee te varen naar de Falkland eilanden. De officieel door de regering aangestelde oorlogskunstenares moest het leger achterna varen in een civiel schip. Eigenlijk mocht ze zich ook niet aan de frontlinie begeven, maar dat verbod lapte ze aan haar laars. Ze trok met de Engelse troepen op naar alle eilanden waar Engeland oorlog voerde met Argentinië, en maakte onder gevaarlijke omstandigheden schetsen en tekeningen.

De beperkingen zorgden ervoor dat de oorlogskunstenaressen andere thema’s behandelden dan hun mannelijke collega’s. Minder directe beelden van de strijd, en juist meer over de verzorging van gewonden, achtergelaten verwoestingen, burgers in nood. De opgeworpen obstakels zorgden er ook voor dat de kunstenaressen een onafhankelijke positie hadden. Omdat ze minder officiële opdrachten kregen, moesten ze vaker in hun eentje op pad gaan, los van het leger of de overheid.

Ze hoefden zich daardoor ook niet te houden aan de officiële propaganda. Dat leverde soms wrijving op tussen overheid en kunstenaar. De Britse regering wilde soldaten graag zien als stoere mannen van de actie, of heldhaftige martelaren voor de goede zaak. Dan valt het niet zo goed als iemand als Eleanor Hudson soldaten afbeeldt die lekker zitten te relaxen in een militaire kantine. Of Evelyn Dunbar die fijntjes duidelijk maakt dat de burgerbevolking weinig te eten had vanwege diezelfde heldhaftige oorlog.

Enfin, mooi boek, belangrijke expositie. Aanbevolen!

Proces in Nüremberg, Laura Knight.

Niet NASA, maar Sarah Parcak ontdekt piramides

Archeologe Sarah Parcak ontdekte zeventien piramides in Egypte. Ze gebruikte hiervoor diverse technieken, onder andere van NASA. De koppen in de media: NASA ontdekt piramides. Of: piramides ontdekt met NASA technologie. Of deze: NASA helpt bij het vinden van piramides. Parcak komt er in de koppen niet aan te pas. Het is één van de manieren waarop het werk van wetenschapsters onzichtbaar wordt gemaakt. NASA kan het succes op zijn/haar naam schrijven, niet degene die de techniek als hulpmiddel gebruikt.

Onderzoekster Sarah Parcak gebruikt onder andere satellietbeelden om het oude Egypte in kaart te brengen.

Alleen De Volkskrant geeft Parcak de eer die haar toekomt. Daar vertelt de kop gewoon wat er aan de hand is: archeologe vindt zeventien piramides. Er staat wel bij ‘dankzij NASA’, maar ok, ze komt in ieder geval als een actief handelend persoon naar voren.

En terecht, want Parcak is al jaren actief als wetenschapster en archeologe, met als specialisatie Egypte. De Amerikaanse gebruikt ook al jaren satellietbeelden, van NASA en andere leveranciers, om bouwwerken in Egypte op het spoor te komen. De zeventien tot nu toe onbekende piramides zijn de meest recente vrucht van dit jarenlange harde werken, en maken deel uit van haar pogingen het oude Egypte beter in kaart te brengen.

Old boys network en de schaarste aan topvrouwen

Twee dagen, twee berichten, twee zijden van dezelfde medaille. Bericht 1: grote bedrijven zoals Shell laten vrijwillige actie om meer vrouwen aan de top te krijgen links liggen. Bericht 2: het Old Boys Network is springlevend. Beiden zijn tekenen van een en dezelfde bedrijfscultuur. Eentje waarin vrouwen niet welkom zijn zodra met de baan invloed en prestige gemoeid zijn.

Prof. dr. Mijntje Lückerath-Rovers zocht uit dat een streefcijfer van dertig procent vrouwen in het bestuur geen enkel probleem is voor beursgenoteerde ondernemingen. Als ze maar willen.

Wat is het geval. Nederland kent al een aantal jaar Talent naar de Top. Bedrijven leggen dan vrijwillig vast dat ze zich daadwerkelijk inspannen om vrouwen door te laten stromen. Bij ondernemingen die meedoen steeg het aantal topvrouwen met 7,5 procent. Maar naar nu blijkt laten veel firma’s het programma links liggen. Van de 25 grootste bedrijven in Nederland doen er bijvoorbeeld maar zeven mee.

Nog erger: van de bedrijven die wél meedoen, kan eenderde geen duidelijke feiten voorleggen aan Talent naar de Top. Ze hebben geen idee hoeveel vrouwen er in het bedrijf werken, hoeveel er in de hogere regionen van het bedrijf rondlopen, en of die cijfers ten opzichte van een paar jaar terug beter of slechter zijn geworden. Als de bedrijven die vrijwillig meedoen zulke basale gegevens niet hebben, hoe moet het dan wel niet gesteld zijn met de firma’s die dit initiatief van overheid en bedrijfsleven negeren?

De keerzijde van al deze onwil en vaagheid wordt meteen duidelijk in het tweede artikel. Het Old Boys network houdt stand. Blanke mannen van boven de 55 benoemen andere blanke mannen van boven de 55. Eén zo’n man kan actief zijn in meer dan tien raden van bestuur, raden van advies, of commisariaten. Net als in voorgaande jaren blijkt uit onderzoek dat het profiel van de topman erg specifiek is. De Erasmus Universiteit is topleverancier, gevolgd door de Universiteit Delft.

Het is doodzonde dat Nederland talloze talentvolle vrouwen buiten de deur houdt, omdat de ene Erasmus-bestuurder de andere Erasmusbestuurder in het zadel houdt. Want uit onderzoek van diezelfde Erasmusuniversiteit blijkt dat beursondernemingen een quota van 30% topvrouwen voor 2016 met gemak kunnen halen. Het kan door automatische herbenoemingen stop te zetten en eerlijke sollicitatieprocedures te hanteren voor de vacant gekomen posities. De onderzoeker, prof. dr. Mijntje Lückerardt-Rovers:

‘Ook de Corporate Governance Code stelt dat herbenoeming geen automatisme moet zijn en slechts plaats moet vinden na zorgvuldige overwegingen waarbij ook bij herbenoemingen de profielschets in acht moet worden genomen. Het quotum is dus misschien niet haalbaar voor álle beurs-ondernemingen, maar wel voor de overgrote meerderheid.’

Kortom, praktisch gezien is er veel mogelijk zonder dat firma’s schade oplopen. Maar dan moet er wel een einde komen aan de conservatieve bedrijfscultuur met topmannen die alleen elkaar de bal toespelen.

Nieuwsronde

De film Bridesmaids houdt de gemoederen bezig, een Engelse journaliste publiceert een boek over haar ervaringen met het herlezen van feministische klassiekers, en een ongewenste zwangerschap doorzetten om daarna afstand te doen van de baby blijkt enorme trauma’s op te leveren. Dat en meer in deze nieuwsronde:

• Ongewenst zwanger? Dan laat je de baby toch adopteren? Het is een veel gebruikt argument waarmee anti abortus activisten ongewenst zwangere vrouwen proberen over te halen toch een baby te krijgen. Maar naar nu blijkt kampen vrouwen die afstand deden van hun kind met enorme trauma’s, meldt De Volkskrant. Het is voor het eerst dat hier onderzoek naar gedaan is, door de Radboud Universiteit Nijmegen. Schuldgevoelens en het sociale stigma zijn de grootste veroorzakers van trauma’s bij afstandsmoeders.
• Recensenten vergelijken de film Bridesmaids met The Hangover. Wat zegt dat over gender in Hollywood? Niet veel goeds, zegt Thompson on Hollywood. In The Hangover II krijgt de aap meer karakterontwikkeling dan de vrouwenfiguren, en een komische film met vrouwen wordt gezien als een chickflick. Thompson ziet het liever zo: ,,Women are funny. Men are funny. Bridesmaids is not The Hangover‘s sister, it’s not the same film dressed up in drag, or any other interpretation of it.”
• Terwijl Hollywood films blijft maken van en voor mannen, blijkt ook uit een nieuw verschenen rapport dat vrouwen slechts 24% van de schrijversbanen hebben. Dat betekent dat de verhalen op het witte doek in driekwart van de gevallen uit de koker van een man komen.
• Journalist en auteur Stephanie Staal herlas alle feministische klassiekers, van Betty Friedan’s The Feminine Mystieke tot De Tweede Sekse van Simone de Beauvoir. Haar leeservaringen en de impact van al die feministische theorieën op haar persoonlijke leven leverde een prachtig boek op, ‘Reading Women’.
• Dagblad De Morgen meldt dat België drie miljoen euro investeert om vrouwelijk wetenschappelijk talent door te laten stromen naar de top. De investering moet over een paar jaar tien hoogleraren opleveren. Volgens de minister van Innovatie, Ingrid Lieten, laat België nu te veel kennis liggen. Zo blijkt het bij veel universiteiten onmogelijk te zijn om een wetenschappelijke loopbaan te combineren met het moederschap. (Mannen die vader worden hebben daarentegen nergens last van.) Moet anders kunnen, vindt Lieten.
• De zaak rond IMF-topman Strauss-Kahn blaast nieuw leven in de feministische beweging in Frankrijk. De manier waarop Franse media en publiekelijke figuren de topman in bescherming nemen, veroorzaakt zoveel woede dat steeds meer vrouwen wakker schrikken en in actie komen. ,,Het voelt aan alsof Frankrijk net achter het concept van ongewenste intimiteiten begint te komen”, vertellen feministes aan The Guardian.
• Vrouwen met overgewicht lijden onder stigma’s, zijn vaker werkloos en verdienen een lager salaris. Mannen met overgewicht daarentegen verdienen een hoger salaris. Dat blijkt uit een onderzoek van het World Economic Forum. De Universiteit van Florida kwam vorig jaar met een eigen studie tot hetzelfde resultaat. Met andere woorden: de samenleving straft vrouwen voor overgewicht. Heel fijn…

Women on Waves opent speciaal telefoonnummer in Venezuela

De Nederlandse organisatie Women on Waves opende 18 mei een hotline in Venezuela. Dat meldt de organisatie in een persbericht. Vanaf nu kunnen ongewenst zwangere vrouwen bellen naar een speciaal nummer. Goed getrainde professionals geven de vrouwen informatie over het gebruik van morning after pil en Misoprostol, een ander medicijn waarmee vrouwen vroege zwangerschappen kunnen afbreken. Eerder lanceerde Women on Waves zo’n telefoonnummer ook al in Argentinië, Chili, Peru en Ecuador.

Women on Waves opent een speciale abortus hotline in Venezuela.

Veel Latijns-Amerikaanse landen, waaronder Venezuela, verbieden abortus of staan de procedure alleen toe onder zeer strikte voorwaarden. Omdat gewone anticonceptie ook slecht verkrijgbaar is, zijn vrouwen de klos zodra ze seksueel actief worden. Vanwege het gebrek aan voorbehoedsmiddelen kunnen ze zichzelf niet goed beschermen. Als de zwangerschap ongewenst is, kunnen ze niet terecht bij officiële klinieken. Vrouwen nemen zodoende hun toevlucht tot huismiddeltjes en kwakzalvers.

Met alle gevolgen van dien. Ecuador kent bijvoorbeeld circa 93.000 illegale abortussen per jaar, met als gevolg 30.000 ziekenhuisopnamen vanwege complicaties. Zoals verminkingen, ernstige infecties en bloedingen. Voor een zogenaamd modern land als Argentinië zijn de cijfers al even grimmig. Hier gaat het om circa 500.000 illegale abortussen per jaar. Bloedingen en infecties staan op de tweede en derde plaats als oorzaak van moedersterfte – beide meestal het gevolg van zo’n illegale abortus. Het is een van de hoofdoorzaken van de hoge sterfte van zwangere vrouwen in Argentinië: 44 op de duizend. In Nederland is de moedersterfte nog geen 1 op de duizend.

Om aan die situatie een einde te maken, zet Women on Waves aparte telefoonlijnen op. Vrouwen kunnen algemene informatie en voorlichting krijgen over seks, voorbehoedsmiddelen en morning after pil. Mochten ze van een ongewenste zwangerschap af willen komen, dan geven de medewerkers van de telefoonlijn informatie over Misprostol. Dit is een erkend middel met een wetenschappelijk aangetoond laag risico bij gebruik in een vroeg stadium van de zwangerschap. Women on Waves hoopt zo mensenlevens te kunnen redden, en vrouwen meer grip op hun leven en gezondheid te geven.

DSK hield zich alleen bezig met ‘stevig flirten’

Arme IMF-topman Dominique Strauss-Kahn. Als een gevangenisboef behandeld, terwijl hij toch zeker niet meer deed dan ‘stevig flirten’? Dit standpunt borrelde op tijdens een Frans televisieprogramma, afgelopen week. De Franse uitspraak komt nog geen week nadat een Engelse politicus in het openbaar zei dat je verkrachting en verkrachting hebt – het ene is echt verkrachting, en het andere is waarschijnlijk dat wat de Fransen ‘stevig flirten’ willen noemen.

The Guardian, die het Franse televisieprogramma gisteren besprak, signaleert dat termen als stevig flirten allemaal manieren zijn om wat er gebeurt te reduceren tot iets onschuldigs:

And then David Pujadas, the host, comes up with this: “We talk about harassment, not heavy flirting – surely there’s a difference.” Oh. And what is this subtle yet crucial nuance? There: “heavy flirting” doesn’t matter. In the workplace, in the street, in a nightclub – it’s tolerable. Except, why would it be something that anyone should have to endure? Does Pujadas get heavily flirted with in his job? Does he come home feeling vaguely nauseated by someone else’s desires? Does he sweep sexist jokes under the carpet? What does he know of the lose-lose strategy an unwanted proposal brings: when saying yes means forthcoming retaliation, and saying no means retaliation too. He is a straight man in a world run by straight men and has not the faintest idea of the obstacles “flirting” throws up, and even less of the trouble it can cause.

Die redenering doet bovendien nog iets anders, merkt de Belgische krant De Morgen op. We weten niet wat er gebeurde in die New Yorkse hotelkamer, maar er is genoeg bekend over het algemene gedrag van Strauss-Kahn, en de manier waarop hij tegen vrouwen aankijkt: als een object. De boel afdoen met ‘ach het was maar wat geflirt’ ontneemt mensen het zicht op die seksistische houding.

Het is niet voor niks dat The Guardian en De Morgen stil staan bij ongewenste intimiteiten en wat dat betekent voor vrouwen op kantoor.  In veel organisaties vormen vrouwen, zeker in de hogere regionen, een minderheid. Bij gebrek aan vrouwelijke mentoren moeten ze het vak leren van mannen. Daarvoor is het nodig in hun gezelschap te verkeren, ook één op één in een kamer. Als dat niet kan omdat sommige mannen hun poten niet thuis kunnen houden, stokt hun loopbaan. Vanwege de kans op schandalen worden vrouwelijke managers in dat geval nog erger buitengesloten dan nu vaak al het geval is. Seks op kantoor schaadt zodoende vooral vrouwen, concludeerde de Harvard Business Review vorig jaar.

Maar ook zonder ambities op een topbaan vergiftigen seksuele avances de werksfeer voor vrouwen. Neem het IMF, de organisatie van Strauss-Kahn. Vrouwen daar waren compleet de klos als een man zijn oog op hen liet vallen. Een uitgelekte studie naar de werkcultuur bij het IMF toonde aan dat het instituut grensoverschrijdend gedrag van managers niet aanpakte. Vrouwen die een klacht indienden over het gedrag van een superieur kregen te horen dat ze geduld moesten hebben – de man zou met pensioen gaan, of de lastigvallerij zou vanzelf ophouden.

Werkneemsters zijn deze organisatiecultuur zo zat dat ze luidkeels roepen om een vrouw aan het roer. Die roept al die hitsige alfamannetjes hopelijk een halt toe. Wie weet lukt dat. Inmiddels is bekend geworden dat Christine Lagarde zich kandidaat stelt als opvolgster van DSK.

UPDATE: Strauss-Kahn’s advocatenteam gooit het er inmiddels op dat het kamermeisje zelf wel zin had in een potje ‘stevig flirten’. Columniste Elma Drayer maakt in Trouw korte metten met die smoes.

Vrouw versus stereotype 4: de demonische verleidster

Je kent haar wel. Ze is supersexy. Ze windt mannen om haar vinger. Ze zet haar charmes in om in en inslechte daden te verrichten. Wat is er aan de hand? Nou, ze is geen mens. Ze is de demonische verleidster!!! In deel vier van de serie Tropes vs Women haalt Feminist Frequency dit verhaalpatroon naar voren. Als je dit eenmaal weet vind je dit cliché overal terug….

Hoe vrouwen de status van vee krijgen

Lees je een oude science fiction klassieker uit 1956, stuit je opeens op een prachtig feministisch horrorverhaal. In de vorm van een grimmige analyse hoe de ondergang van de beschaving er toe kan leiden dat vrouwen de status van vee krijgen. Het overkwam De Zesde Clan bij The Death of Grass, van John Christopher.

De Zesde Clan wil geen plagiaat plegen. Misschien ligt er ergens een hele geleerde analyse op de plank. Als dat zo is, mail ons de link, dan nemen we dat onmiddellijk op als bronvermelding. Tot nu toe hebben we echter weinig gevonden over dit aspect van het boek. Recensies gaan in ieder geval niet in op de man vrouw verhouding, of zien de analyse van Christopher als antifeministisch - wat De Zesde Clan typisch een geval lijkt van geef de boodschapper maar de schuld. Ook leesgroepen komen niet verder dan de constatering dat er geen sterke vrouwenfiguren voorkomen in het verhaal.

Ja, en dat is precies het punt…. Want wat is er aan de hand. Het verhaal speelt zich af in een conservatief Engels milieu, in de jaren vijftig. Het is een samenleving waarin, zoals schrijfster Joanna Russ dat zo sardonisch opmerkte, mannen de plannen maken en vrouwen het eten. Bovendien hebben de mannen gevochten in de oorlog. Ze zijn gewend om te gaan met wapens en hebben mensen gedood.

In het begin van het boek zie je zodoende al dat man en vrouw niet gelijkwaardig zijn. De vrouwen bekommeren zich vooral om kinderen en het eten. De mannen bespreken hun oorlogservaringen en de problemen in de wereld. Zoals een nieuw virus dat grasachtigen uitroeit, waaronder ook granen. Het dagelijks brood is in gevaar. Als het virus toeslaat in Engeland, raakt ook dit land compleet ontwricht. Er leven teveel mensen op het eiland om iedereen te voeden. De samenleving valt uiteen In die apocalyptische situatie ontstaat een nieuwe samenleving, bestaande uit kleine groepen die ieder voor zich vechten om te overleven.

In deze nieuwe samenleving is er geen plaats voor vrouwen. De manier waarop Christopher dat onder woorden brengt, kwam op de Zesde Clan over als een gedachtenoefening. Als x gebeurt, is het logisch dat daarna Y gebeurt. En als Y eenmaal aan de hand is, kan het niet anders of Z volgt. Met een sardonisch genoegen brengt hij in kaart hoe de gezapige, overbeleefde Engelse samenleving van zijn tijd in mum van tijd vervalt tot barbarij.

Op die manier brengt Christopher ook de ondergang van vrouwen in kaart. Want: de mannen nemen de beslissingen en hebben de wapens om die beslissingen af te dwingen. De vrouwen daarentegen zijn kwetsbaar: zíj slepen de kinderen mee waarvoor zij verantwoordelijk zijn, hebben last van zwangerschapskwaaltjes, en bezitten geen wapens.

Dat laatste is een belangrijk punt. Als een ronddolende groep mensen op een gegeven moment een gevaarlijke vallei wil doorkruisen, beseffen de mannelijke leiders dat ze meer mensen nodig hebben om zich te verdedigen tegen andere ronddolende groepen. Bij de keuze voor mensen die zich aan willen sluiten heeft de groep slechts één criterium: hoeveel mannen met wapens zijn er. De vrouwen zijn slechts ballast. Je hebt niks aan ze als het aankomt op vechten om voedsel.

Het boek gaat ook in op een nieuwe vorm van rechtspraak. De beschaving is ten onder gegaan. Er zijn geen rechters of gerechtshoven meer. Wat gebeurt er dan als een man in conflict raakt met zijn vrouw? De twee mannelijke hoofdpersonen bespreken dit met elkaar, en komen tot een voor vrouwen verontrustende conclusie. De opperste leider is een soort clanhoofd geworden. Hij moet het belang van de groep in de gaten houden. Maar zolang het de belangen van de groep niet schaadt, zit het als volgt: de man is het hoofd van het gezin. Hij bepaalt welke koers hij vaart, en als hij mot heeft met zijn vrouw heeft hij het recht te handelen naar eigen goeddunken. Hij. Niet zij. Drie keer raden hoe die individuele mannelijke rechtspraak uitpakt voor de vrouw.

Wat dit betekent is dit: vrouwen kunnen alleen overleven door hun man te behagen. Als ze geen man hebben, zijn ze vrij wild of kunnen door individuele mannen gebruikt worden als seksslaafje. Verder zijn vrouwen alleen van belang omdat ze zorgen voor nageslacht en een warme maaltijd. Hun waarde houdt ongeveer gelijke tred met de koers op de geitenmarkt.

The Death of Grass is zodoende een ijzingwekkende gedachtenoefening, die haarfijn in kaart brengt hoe mannen de macht houden en uitbreiden, ten koste van vrouwen. Feministische horror, zeg maar. Het boek is helaas niet in het Nederlands vertaald. Maar Penguin verzorgde twee jaar geleden een gloednieuwe uitgave, die overal verkrijgbaar is. Aanbevolen!

UPDATE: Televisieserie The Walking Dead laat hetzelfde beeld zien. Het betreft hier een zombie-apocalypse, die uitdraait op een herbevestiging van de macht van blanke mannen. In dit geval ligt het aan seksisme van de scenarioschrijvers, want het oorspronkelijke stripverhaal gaf vrouwen veel meer ruimte. Zie ook de serie Lost, waar een vrouwelijke leider uiteindelijk niet op die manier in het script terecht kwam – het personage Kate Austen werd op een teleurstellende manier afgezwakt ter meerdere eer en glorie van de blanke mannelijke held. Vrouwen die niet doen wat de held zegt, of die geen relatie met een man hebben (en dus alleen zijn! Neeeeeee, een alleenstaande vrouw!!!!) eindigen meestal dood of gek.

Vrouwen passen ambities aan omstandigheden aan

Jessica de Jong had groot gelijk toen ze eerder dit jaar in een boek stelde dat vrouwen nog steeds ernstig te lijden hebben onder discriminatie op de arbeidsmarkt. Vrouwen zien zoveel seksisme om zich heen dat ze bij voorbaat hun ambities bijstellen en eisen omlaag schroeven.

Zo gaan vrouwen er vanaf het begin al vanuit dat zij een lager salaris zullen ontvangen dan mannelijke leeftijdsgenoten. Niet alleen in Nederland is dit zo. Canadees onderzoek wijst uit dat vrouwen daar op precies dezelfde manier reageren op de discriminatie die ze ondervinden.

Jessica de Jong kwam in maart 2011 in het nieuws vanwege haar boek ‘Vrouwen zijn gelijk aan mannen – behalve in de directiekamer’. Ze nam allerlei onderzoeken onder de loep en kwam er onder andere achter dat mannen drie keer zo vaak promotie krijgen dan vrouwen. Werkgevers waarderen vrouwen minder, geven hen een lager salaris, en houden er allerlei vooroordelen op na die nadelig zijn voor vrouwen. Jessica de Jong:

Vrouwen lopen gedurende hun hele carrière op tegen vooroordelen van mannen, waardoor ze geen stapjes hogerop komen. Het beeld van een leider is nu eenmaal een man. Mannelijke chefs denken bij voorbaat al dat een vrouw bijvoorbeeld niet meer wil werken of reizen omdat ze kinderen heeft. Of ze willen gewoon geen vrouw boven zich. Die vooroordelen leiden ertoe dat vrouwen hun verwachtingen naar beneden bijstellen. Dan solliciteren ze maar helemaal niet meer.

Het gaat dus niet om vrouwen die te lamlendig zijn om een loopbaan op te bouwen, maar om mensen die erachter komen dat ze achtergesteld worden vanwege iets wat ze niet kunnen veranderen – hun sekse. Om te voorkomen dat ze totaal gefrustreerd en teleurgesteld eindigen, stellen ze hun ambities bij. Die lagere ambities vloeien op die manier voort uit een overlevingsmechanisme, een aanpassing aan heersende omstandigheden.

Een Canadees onderzoeksteam, mede geleid door wetenschapster Linda Schwartzer, kwam tot dezelfde conclusie. Het team ondervroeg 23.000 studenten uit het hele land. Het bleek dat vrouwen in hun eerste baan een salaris verwachten wat 13% lager ligt dan dat van mannelijke leeftijdsgenoten. Na vijf jaar werken verwachten ze 17% minder te verdienen dan mannen.

De oplossingen verschillen niet veel van elkaar. Zowel Jessica de Jong als het Canadese onderzoeksteam pleiten voor bewustwording bij vrouwen, maar ook om een gedragsverandering bij de rest van de samenleving. Mannen, werkgevers, bedrijven, mentoren en opleidingsinstituten, allemaal moeten ze beter opletten wat ze doen met een vrouw die iets wil op de arbeidsmarkt. Jessica de Jong hoopt zelfs op een heuse revolutie:

‘…ik hoop dat vrouwen weer op de barricades klimmen als ze beseffen dat er wel degelijk sprake is van discriminatie. Dat heeft effect. Het kiesrecht voor vrouwen is ook opgeëist door een kleine groep vrouwen. Het positieve van deze sombere conclusies is dat je wel kan sturen op discriminatie. Je kunt mannen aanspreken op hun gedrag en zorgen dat er wat verandert. Dat moet je consequent doorvoeren door de hele lijn van de organisatie.’

UPDATE: Op 27 mei 2011 – zeven dagen later, merkt De Zesde Clan fijntjes op – publiceerde ook de Volkskrant een bericht over de resultaten van het Canadese onderzoek. Dat artikel staat hier.

Vlaamsen vallen in de prijzen

Een Vlaamse wetenschapster en een uitvindster hebben een belangrijke prijs gewonnen van het Europees Octrooibureau. De vrouwen eindigden voor hun categorie als eersten in de race voor de European Inventor Award. Dit meldt onder andere de Belgische krant De Standaard. Het gaat om Ann Lambrechts en Christine van Broeckhoven.

Ann Lambrechts, uitvindster.

De European inventor Award is een belangrijke prijs voor wetenschappelijke doorbraken en succesvolle uitvindingen. Lambrechts won de prijs in de categorie Industrie. Ze werkt namelijk als onderzoekster voor staalbedrijf Bekaert en vond tijdens haar werk een manier uit om staaldraad te vermengen met beton. Haar uitvinding maakt bouwen goedkoper en zorgt ook nog eens voor stevigere constructies.

Christine van Broeckhoven won in de categorie ‘fundamenteel onderzoek’. Zij houdt zich al jaren bezig met de ziekte van Alzheimer. Haar onderzoek leverde meer inzicht op in het ontstaan, verloop en behandeling van Alzheimer.

Beide onderzoeksters namen hun onderscheiding in ontvangst tijdens een feestelijke ceremonie in de Academie van de Wetenschappen in Boedapest.

Vrouwen zijn Indiase dorpsraden zat

Mensenrechtenorganisaties maken zich steeds meer zorgen over de activiteiten van dorpsraden in India. Deze conservatieve groeperingen doen tijdens informele ‘rechtszaken’ uitspraken die erg nadelig uitpakken voor vrouwen. In dorpen waar zo’n raad actief is, vindt meer eerwraak plaats dan in dorpen waar deze raden minder actief zijn. De raden bevelen ook groepsverkrachtingen (een dader straffen door een vrouwelijk familielid te laten verkrachten) of stellen regels op die de vrijheid van vrouwen ernstig inperken, zoals een verbod op het dragen van jeans of het bezitten van een mobiele telefoon.

Dorpsraden in India houden er een geheel eigen manier van rechtspraak op na.

Organisaties die zich bezig houden met mensenrechten eisen dat de Indiase regering actie onderneemt om vrouwen te beschermen tegen deze vorm van informele ‘rechtspraak’. Ze zijn de dorpsraden meer dan zat. Sommige magazines vergelijken hun acties zelfs met de Taliban. En stellen openlijk dat de dorpsraden een schande zijn en een smet werpen op het blazoen van India.

Vanwege het toenemende verzet tegen de dorpsraden beginnen de autoriteiten zich eindelijk te roeren. Zo riep het hoogste gerechtshof van India vorige maand op tot het uitbannen van eerwraak. Het hof uitte scherpe kritiek op de dorpsraden die toestemming geven voor eerwraak, en omschreef deze praktijk als een barbaarse gewoonte. Het hof wil actiever eerwraakzaken opsporen en vervolgen.

De sociale druk op de dorpsraden werpt ook op lokaal niveau vruchten af. Normaal gesproken bestaan de dorpsraden uit mannen en mogen alleen mannen de zittingen bijwonen. Sinds begin dit jaar staan sommige dorpsraden echter toe dat ook vrouwen de informele rechtszaken bij wonen. Activisten hopen dat dit een eerste stap is op weg naar een gelijkwaardigere verhouding tussen mannen, vrouwen en de dorpsraden.

Verkrachtingsmythes blijken springlevend

‘Die zal flink cashen!’ Het is het eerste commentaar op een forum van fok.nl over de IMF topman die beschuldigd is van het aanranden van een kamermeisje in zijn hotel in New York. Advocaten van de man, Strauss-Kahn, roepen op hem te beschouwen als onschuldig tot het tegendeel bewezen is. Maar in de volksmond roepen allerlei mensen al dat het slachtoffer niet deugt.

Dominique Strauss-Kahn.

Zeggen dat het slachtoffer niet deugt is een klassiek voorbeeld van verkrachtingsmythes: verhalen die we elkaar vertellen terwijl we de feiten nog niet kennen. Toevallig pleiten die mythes de dader vrij door het slachtoffer, meestal een vrouw, af te kraken en verdacht te maken. Hij zat misschien fout, maar zíj is de echte dader. In het geval van het kamermeisje: ze zou valse verklaringen afleggen om hoge schadeclaims te kunnen eisen, of een instrument zijn voor anderen om de IMF topman te beschadigen. (zijsprong: Google Strauss-Kahn en google genereert automatisch ‘complot’)

Er zijn nog meer verkachtingsmythes actief. Zoals het veel gebruikt excuus van de oerdriften. Mensen kunnen zich niet altijd beheersen, heet het volgens deze mythe. De oerdriften beperken de vrije wil, daar moeten we vooral begrip voor hebben, want de arme stakker kan er niks aan doen.

Een derde mechanisme is dat mensen en de media de gevolgen van een actie onterecht bij het slachtoffer leggen. Zo kopt NRC Handelsblad met ‘Strauss-Kahn en het kamermeisje dat de eurokoers liet dalen’. Nee, niet het kamermeisje deed dat, Strauss-Kahn zorgde voor ophef door weg te vluchten en uit het vliegtuig gehaald te worden door de politie. Vanwege het door hém veroorzaakte schandaal daalt de koers van de euro.

Verder gaat dit NRC-artikel met nadruk in op de persoonlijke gevolgen voor de topman. Zelfs als er niks klopt en de rechter hem vrijspreekt, speculeren gezaghebbende Amerikaanse bladen en kranten dat zijn carrière voorbij is. Heeeeeel zielig. Over de persoonlijke gevolgen voor het kamermeisje ondertussen geen woord. Hoe voelt zij zich? Wat betekent het voor haar als Strauss-Kahn, met al zijn connecties, invloed en rijkdom, laat weten dat hij onschuldig is en zich met hand en tand zal verdedigen?

Wat er ook verder gebeurt in deze zaak, het is goed voor ogen te houden dat we leven in een cultuur waarin machtige mannen met veel misstappen wegkomen. Laten we vooral verdachten als onschuldig beschouwen totdat het tegendeel bewezen is. Maar laten we diezelfde respectvolle houding astublieft ook aannemen ten opzichte van vrouwen die zo’n machtige man beschuldigen van aanranding of verkrachting. En als er inderdaad sprake is van aanranding of verkrachting, laten we dan helder zijn over wie verantwoordelijk is: de dader.

UPDATE: buiten de rechtszaal zijn advocaten van de IMF-topman inmiddels druk bezig om uit te laten lekken dat het niet om aanranding zou gaan, maar om vrijwillige seks. Nog zo’n verkrachtingsmythe: ze vroeg erom, zíj wilde zo graag. Andere invloedrijke blanke mannen beginnen het inmiddels ook op te nemen voor Strauss-Kahn. Jezebel fileert deze defensieve verhalen met een scherp mes, want er klopt niks van. Het is er echt eentje in de categorie ‘You there, yes you, with the logic gun. Do you have a permit for that thing?’

Denkfout kost moeders hun baan

Eenderde van de werkende moeders zou de betaalde baan eraan geven als de kosten voor kinderopvang stijgen. Dat meldt de organisatie Voor Werkende Moeders (VWM). De vrouwen zouden er de brui aan geven omdat hun hele salaris opgaat aan de kinderopvang. Dus waarom zou je dan nog buitenshuis gaan werken? Deze redenering is zo krom als een hoepel. Man en vrouw kunnen de kosten ook gewoon delen. Dat de vrouw alles zou moeten betalen van haar salaris is een onlogische redenering die duizenden moeders hun baan kan kosten.

De organisatie Voor Werkende Moeders (VWM) hield een steekproef onder zeshonderd moeders. Eenderde daarvan geeft aan dat ze de brui geven aan hun betaalde baan als de opvang duurder wordt. Die redenatie gaat volgens oprichtster Marjet Winsemius als vogt:

,,Politici zeggen de hele tijd dat een lagere kinderopvangtoeslag er niet toe leidt dat vrouwen minder gaan werken. Uit mijn omgeving hoor ik andere dingen. Als je evenveel verdient als je weggeeft aan de crèche, waarom zou je dan nog werken”, vraagt Marjet Winsemius, oprichtster van VWM, zich af.

Deze uitkomst is een zoveelste bewijs van het conservatieve klimaat in Nederland. Uit de meest recente emancipatiemonitor bleek al dat een meerderheid vindt dat vrouwen moeten stoppen met werken zodra de eerste baby het levenslicht ziet. Wil ze toch per se een baantje houden, dan is drie dagen per week echt het maximale. De kids zijn háár verantwoordelijkheid. Als die arme stakkers naar de opvang moeten, nou, dan moet zíj maar bloeden en haar salaris naar de crèche brengen.

Vergist de Zesde Clan zich, of kunnen vrouwen geheel zelfstandig zwanger worden, van de lucht of zo? Er is in de meeste gezinnen toch ook een vader? Wat houdt mensen tegen om gewoon te kijken wie welk salaris krijgt, en dan de kosten van kinderopvang naar inkomen te verdelen? Dan brengt de man procentueel gezien even veel geld naar de crèche als de vrouw, en is er geen sprake meer van dat de vrouw haar motivatie voor betaald werk verliest.

Want het gaat niet alleen om werk. Het gaat óók om het behoud van inkomen, en daarmee je financiële zelfstandigheid. Het is te hopen dat de moeders van VWM in staat zijn de middeleeuwen achter zich te laten. Kinderen kosten geld, en als je in een gezin een vader en een moeder hebt, zouden beiden voor een gelijkwaardig deel van die kosten op moeten draaien.

Rijksoverheid vormt bijna een afspiegeling van de bevolking

Vrouwen maken gemiddeld 47% van de medewerkers van de rijksoverheid uit. Dat blijkt uit het sociaal jaarverslag 2010 van de rijksoverheid. De overheid vormt hiermee bijna een afspiegeling van de Nederlandse bevolking. Voor de top geldt dat nog niet. De hoogste salarisschalen tellen tachtig procent mannen en twintig procent vrouwen. Het enige positieve hier aan is dat de overheid het daarmee een stuk beter doet dan het bedrijfsleven. Daar mag je al erg blij zijn met negen procent topvrouwen.

Problemen zijn er ook, blijkt uit het jaarverslag. Het aandeel vrouwen in het topmanagement stagneert en neemt zelfs heel licht af, van 21,4 naar 21,2%. Ook doet de rijksoverheid sinds de komst van het kabinet Rutte niet meer aan voorkeursbeleid voor vrouwen of allochtonen.

Het jaarverslag meldt dit in een kleine bijzin, maar de kwestie komt ook naar voren in een speciaal voor het jaarverslag gemaakt interview met Marc Sieval, een afdelingshoofd bij Rijkswaterstaat. Op de vraag ‘maar geen positieve discriminatie?’ antwoordt hij geheel volgens het nieuwe beleid:

Nee. Je kunt nog zoveel bedenken, maar uiteindelijk geldt: de juiste kandidaat op de juiste plek. 2 van de 3 personen die we selecteerden voor een vervolggesprek hadden een biculturele achtergrond. Toch is het de autochtone sollicitant geworden. We zochten voor deze functie naar een extravert persoon met een open vizier naar buiten en gevoel voor bestuurlijke verhoudingen. Deze vaardigheden zag ik niet bij de andere 2 kandidaten. Jammer, want hun cv’s waren wel goed.

De juiste kandidaat op de juiste plek. Hmmm, ja, we zagen hoe dat in het geval van de nieuwe regering Rutte uitpakte. Die koerswijziging belooft niet veel goeds voor alles wat niet blank en mannelijk is.

Misschien dat het jaarverslag daarom benadrukt dat de overheid er alles aan doet om vrouwen door te laten stromen. Een intern programma voor de ontwikkeling van topmanagers telt evenveel mannen als vrouwen (14 om 14). En ook bij de trainees, waarvan circa driekwart binnen twee jaar een reguliere baan bij de overheid krijgt, hielden mannen en vrouwen elkaar in evenwicht. Of dat genoeg is? We zullen het zien in het jaarverslag van 2011…

Bridesmaids, of hoe verkoop je een film vol grappige vrouwen

Hoe moet je Bridesmaids aan de man brengen? Een film die vrouwen centraal stelt. Grappige vrouwen. Die de meest uiteenlopende situaties het hoofd bieden en warme vriendschapsbanden onderhouden met andere vrouwen. Aaaargh!!! Zoiets is alleen leuk voor een klein groepje jolige meiden, maar de rest van de wereld zal gillend wegrennen.

Wat te doen? Jezebel boog zich over dit vraagstuk en trof vele manieren aan om mannen ervan te overtuigen dat een film met vrouwen in de hoofdrol niet leidt tot castratie en een sociale dood. De trucs zijn de moeite waard, omdat ze zo vaak voorkomen om werk waarin vrouwen centraal staan geaccepteerd te krijgen voor een breed publiek:

• De film is niet bedreigend omdat je ‘m niet serieus hoeft te nemen. In het geval van Bridesmaids: grappen maken over de titel, de angel eruit halen door zoiets te zeggen als ”To get guys in, we were just going to call it Naked Boobs and Guns, but we didn’t have either one of those things, so we changed it.”
• Herhalen en nog eens herhalen dat het écht geen vrouwenfilm is
• Toegeven dat het een vrouwenfilm is, maar deze is echt goed en anders dan andere chickflicks
• Benadrukken dat Bridesmaids een film voor iedereen is
• Smeken. O ja. Lieve mannen, ga astublieft toch naar Bridesmaids, je verliest er echt je mannelijke imago niet mee, wees niet bang, het is ok….

Het is veelzeggend voor het commerciële klimaat in filmland dat marketing medewerkers zich in zulke bochten wringen. Helaas komt dit niet uit de lucht vallen. De helft van de studiobazen geeft openlijk toe dat ze zich richten op mannenfilms omdat mannen publiek trekken en de waarde van de film verhogen. Nog eens 15,5 % is zo dapper om de andere kant van die medaille expliciet te maken: ze beschouwen vrouwen als vergif. Zet een vrouw voorop en mensen (mannen) blijven weg. Het vermindert de status van de film en daarmee de kansen op succes.

Studio’s zijn vanwege deze overtuiging huiverig om films te maken waarbij vrouwen centraal staan. Als ze dat al doen, investeren ze minder. Het budget voor een film met vrouwen is gemiddeld 45 miljoen dollar, tegen 78 miljoen dollar voor films met mannen in de hoofdrollen, bleek uit onderzoek van Martha Lauzen van de San Diego State University. De film hoeft maar iets minder op te brengen dan gedacht, en studiobazen roepen meteen ‘ok, zie je wel, laat ook maar zitten, we doen het niet meer’.

Vrouwen die in de filmindustrie werken, zien Bridesmaids inmiddels als de laatste kans om vrouwvriendelijke films in productie te houden. Flopt deze film, dan is het de komende twintig jaar over en sluiten voor vrouwen, en krijgen we alleen nog films als Spiderman 6, The Fast and the Furious 29, en The Hangover 3. Ze roepen iedereen op de film te zien en daarmee zo’n omzet te genereren, dat studio’s een volgende ‘vrouwenfilm’ alsnog aandurven. Zelfs filmrecensenten zijn het met die actie eens:

Bridesmaids is raunchy, well-crafted fun and a must-see when it hits theaters in May. The world needs more three-dimensional and unbridled romantic comedy leads like Kristin Wiig. Please?

UPDATE: Bridesmaids, gemaakt met een budget van 32,5 miljoen dollar, haalde in het openingsweekeinde al 24 miljoen dollar omzet binnen. De media roepen nu om het hardst dat de film het boven verwachting goed doet. Ook dit is weer een manier van praten over deze film waar allerlei haken en ogen aan zitten. Entertainment Weekly maakt dit als volgt duidelijk:

No, what the “exceeded expectations” line is really about is the movie industry, and the media, paying homage to the collective “wisdom” that occurs whenever Hollywood, doing that thing it does, remembers all over again, every couple of years, that there’s this weirdly esoteric, fringe-group demographic – I believe the term for it is “women” – who actually enjoy seeing their lives portrayed on screen every bit as much as men do.