Eve Ensler, bekend van toneelstuk en boek De Vaginamonologen, opent een centrum voor Congolese vrouwen die zijn verkracht door één van de vele gewapende milities in hun land. In de stad Bukavu biedt City of Joy hen een plek om op adem te komen en te leren hoe ze, eenmaal terug in hun dorp of stad, de controle over hun eigen leven terug kunnen krijgen. Ensler heeft steun van UNICEF en stichting Panzi, naar het gelijknamige ziekenhuis waar slachtoffers van verkrachting medische hulp krijgen.
De opening van het centrum in Bukavu verliep feestelijk.
Aan de New York Times vertelde Ensler dat ze de passieve houding van de wereld zat was. De enige hoop is volgens haar dat de mensen die niets meer te verliezen hebben, de Congolese vrouwen, zelf in actie komen:
“You build an army of women,” she said. “And when you have enough women in power, they take over the government and they make different decisions. You’ll see. They’ll say ‘Uh-uh, we’re not taking this any longer,’ and they’ll put an end to this rape problem fast.”
Het centrum biedt lessen in zelfverdediging, computervaardigheden en mensenrechten. Ook kunnen vrouwen er deelnemen aan trainingen om landbouw en handel beter in de vingers te krijgen. Daarnaast kunnen vrouwen psychotherapie krijgen om hun trauma’s te verwerken. Het centrum stelt de behoeften van de vrouwen centraal, dus als ze iets anders willen regelt City of Joy dat.
Het centrum is onderdeel van een stille revolutie in het land. Normaal gesproken is seks een taboe onderwerp, signaleerde Julie Ndaya een paar jaar geleden. Het Congolees heeft zelfs geen woord voor verkrachting, want veel mensen geloven dat een man een vrouw niet kán verkrachten. Gebeurt dat toch, dan betekent dit dat de vrouw eigenlijk wel wilde, en gewoon een slet is. Of dat boze geesten bezit van haar hebben genomen. In beide gevallen verdwijnt de dader uit het zicht en is de vrouw het probleem: ze is bezeten, of een slet. Ze moet zich diep schamen en haar mond houden.
Vrouwen pikken dit beeld van de situatie echter niet meer. Ze verbreken de stilte. De afgelopen jaren meldden westerse media dat Congolezen steeds vaker de straat op gaan om te protesteren tegen de massale verkrachtingen. Zo hielden vrouwen in dezelfde stad Bukavu vorig jaar nog een grote demonstratie. Die werd nota bene geleid door Olive Lembe Kabila, de vrouw van president Kabila.
Naast deze culturele verandering begint de Congolese regering bovendien ernst te maken met de aanpak van de daders. Zo veroordeelde een mobiel gerechtshof begin dit jaar een kolonel tot twintig jaar cel wegens groepsverkrachtingen. Het is één van de eerste keren dat de daders op die manier de boodschap ontvangen dat ze niet meer straffeloos hun gang kunnen gaan.
