Túúrlijk zijn mannen en vrouwen anders, en dat begint al voor de geboorte, want dan zorgen allerlei hormonen etc ervoor dat het meisjesbrein anders is dan het jongensbrein. Dat is wetenschapelijk bewezen. Toch? Nou nee, ontdekte sociaal medisch wetenschapster Rebecca Jordan-Young. Jarenlang analyseeerde ze de onderzoeken die dit beweren, sprak met de wetenschappers die aan die studies deelnamen, en kwam erachter dat al die conclusies over aangeboren verschillen zijn gebaseerd op drijfzand.
Veel onderzoeken leden onder automatische aannames, vooroordelen over wat mannelijk en vrouwelijk is, definities die veranderden zodra een studie een resultaat opleverde wat niet paste bij het wereldbeeld van de onderzoeker en ga zo maar door. Het leverde het boek op: Brainstorm: the flaws in the science of sex differences’. Het is de nieuwste loot van de stam, want eerder toonde Cordelia Fine al aan dat de wetenschappelijke denkbeelden over mannen en vrouwen een hele bijzondere geschiedenis hebben, en schreef wetenschapsjournaliste Ascha ten Broeke hier in Nederland een toegankelijke verhandeling over de vele manieren waarop de wetenschap blind is voor mensen.
Het is niet zo vreemd dat vrouwen een leidende rol spelen in het verzet tegen vastgeroeste Mars en Venus denkbeelden. Want wat die theoriën doen is de huidige situatie van mannen en vrouwen goedpraten, zonder te kijken naar zaken als geschiedenis, de menselijke evolutie, machtsverhoudingen tussen mensen en sociale groepsdruk. Zie voor een mooi voorbeeldje het eerdere artikel van de Zesde Clan over de zogenaamd natuurlijke drang van vrouwen om schoon te willen maken, zoals ‘bewezen’ in een onvindbaar onderzoek van een fabrikant van schoonmaakmiddelen.
Omdat vrouwen meer dan mannen geassocieerd worden met negatieve eigenschappen, vaker dan mannen afgestraft worden als ze ruimte in willen nemen in het publieke domein, en minder erkenning en loon krijgen voor dezelfde prestaties, zijn de geijkte ideeen over mannelijkheid en vrouwelijkheid het meest nadelig voor vrouwen. Vrouwen hebben iets te winnen: meer ruimte, meer zelfexpressie, een hoger inkomen.
Maar ook mannen zitten ernstig vast in denkbeelden over wat mannelijk gedrag is. In Oost-Europese landen gaan mannen veel eerder dood dan vrouwen, onder andere vanwege een macho levensstijl met veel roken en wodka drinken. Als man moet je je verre houden van emoties en altijd de strijd aan willen gaan. En je mag niet minder uren betaald werk verrichten, ook al wil je dat misschien best omdat je het vaderschap serieus neemt. Héééél erg vermoeiend allemaal. Voor een hilarisch overzicht van de diverse stereotypen verwijst de Zesde Clan graag naar het weblog van Ms Magazine en een genderanalyse van de film Iron Man 2.
Kortom, het leven is niet makkelijk als je in een keurslijf wordt geperst, en dat geldt voor mannen en vrouwen. Goed dus dat er een heel golfje is van boeken die aantonen dat mannen en vrouwen allebei van de planeet aarde komen, en dat gedrag en vaardigheden veel flexibeler zijn dan wordt beweerd. Dan kunnen we allemaal vrijer ademhalen.
